Whalesbook
शुक्रवारच्या बाजारात दुहेरी संकेत दिसून आले. एका बाजूला, मध्यपूर्वेतील तणाव निवळल्याने बाजारात थोडी सुधारणा होण्याची शक्यता दिसत होती. मात्र, दुसऱ्या बाजूला, तंत्रज्ञान क्षेत्रात, विशेषतः AI पायाभूत सुविधा (AI Infrastructure) कंपन्यांसाठी एक नवीन आव्हान उभे राहिले. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी इराणवर हल्ला थांबवण्याची मुदत 10 दिवसांनी वाढवल्याने बाजारात किंचित दिलासा मिळाला. यामुळे ब्रेंट क्रूड तेल $105 प्रति बॅरलच्या आसपास व्यवहार करत होते, तर युएस डॉलर इंडेक्स 100 च्या जवळ पोहोचला.
पण याच वेळी, Google च्या एका संशोधनाने (जे 25 मार्च रोजी प्रकाशित झाले) सेमीकंडक्टर बाजारात खळबळ उडवून दिली. Google ने 'TurboQuant' नावाचा एक AI अल्गोरिदम विकसित केला आहे, जो मोठ्या भाषिक मॉडेल्ससाठी (Large Language Models) लागणारी मेमरी तब्बल सहा पटीने कमी करू शकतो. या बातमीमुळे Micron Technology, Western Digital, Nvidia आणि AMD या प्रमुख मेमरी चिप कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली.
सेमीकंडक्टर उद्योगाचे भविष्य 2026 पर्यंत $975 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे, ज्यात मेमरी सेगमेंटमध्ये दरवर्षी 30% पेक्षा जास्त वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, Google च्या TurboQuant मुळे हे चित्र बदलण्याची शक्यता आहे. या अल्गोरिदममुळे सध्याच्या हार्डवेअरमध्ये अधिक कार्यक्षमता (Efficiency) मिळण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे मेमरीची भविष्यातील मागणी कमी होऊ शकते. काही विश्लेषकांचे मत आहे की या कार्यक्षमतेमुळे उलट मागणी वाढू शकते (Jevons Paradox), कारण स्वस्त सेवांमुळे वापर वाढेल. तर काहीजण याला मेमरी उत्पादकांच्या व्यवसायासाठी थेट धोका मानत आहेत. Micron चा P/E सुमारे 17.8 आहे, तर AMD चा P/E सुमारे 76.9 आहे, जो जास्त वाढीची अपेक्षा दर्शवतो, जी आता धोक्यात येऊ शकते. Nvidia, जी AI प्रोसेसिंग चिप्समध्ये आघाडीवर आहे, अप्रत्यक्ष दबावाखाली आहे कारण तिच्या ग्राहकांना AI कामांसाठी कमी मेमरीची आवश्यकता भासू शकते.
TurboQuant सारख्या तंत्रज्ञानाचा मेमरी आणि स्टोरेज कंपन्यांवर थेट परिणाम होण्याची भीती आहे. AI प्रणाली कमी मेमरीत कार्यक्षमतेने चालल्यास, हाय-बँडविड्थ मेमरी (HBM) आणि NAND फ्लॅश उत्पादनात केलेल्या अब्जावधी डॉलर्सच्या गुंतवणुकीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते. Micron आणि Western Digital सारख्या कंपन्यांनी उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी मोठी गुंतवणूक केली आहे. जर Google चे अल्गोरिदम किंवा तत्सम तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर वापरले गेले, तर मेमरी चिप्सची मागणी कमी होण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे अतिरिक्त पुरवठा (Oversupply) आणि नफ्यात घट होऊ शकते. काही विश्लेषक याला AI च्या दीर्घकालीन वाढीमुळे खरेदीची संधी मानत आहेत, पण सध्या तरी मेमरीची मागणी अमर्याद वाढेल या अपेक्षेवर पाणी फिरले आहे.
एकूणच, AI पायाभूत सुविधांसाठी दीर्घकालीन दृष्टीकोन मजबूत असला तरी, AI ची मागणी स्वरूप बदलत आहे. Nvidia सारख्या कंपन्यांच्या AI ट्रेनिंग चिप्सची मागणी कायम राहण्याची शक्यता आहे, पण AI इन्फरन्स (Inference) अधिक किफायतशीर बनू शकते. Google च्या तंत्रज्ञानाचा अवलंब आणि त्याचा मेमरी उत्पादकांवर होणारा परिणाम विश्लेषक बारकाईने पाहत आहेत. बदलत्या गरजा पूर्ण करण्यात सेमीकंडक्टर उद्योगाचे यशच भविष्यातील शेअर मूल्यांसाठी महत्त्वाचे ठरेल.