अर्थव्यवस्थेवर 'मार्केट करेक्शन'चे सावट
गुंतवणूक सल्लागार संस्था गोल्डमन सॅक्सने (Goldman Sachs) 2026 मध्ये अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेसाठी सर्वात मोठे संकट म्हणून 'स्टॉक मार्केट करेक्शन'ला (Stock Market Correction) अधोरेखित केले आहे. अर्थशास्त्रज्ञांच्या मते, जर शेअर बाजारात 10% ची मोठी घसरण झाली, तर त्याचा GDP वाढीवर 0.5% अंकांनी नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. यामागे 'वेल्थ इफेक्ट' (Wealth Effect) हे मुख्य कारण आहे. बाजारात घसरण झाल्यास, उच्च उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांच्या संपत्तीत घट झाल्यासारखे वाटेल, ज्यामुळे ते खर्च करणे कमी करतील. विशेषतः AI मुळे नोकऱ्यांवर परिणाम झाल्यास 20% ची मोठी करेक्शन अधिक घातक ठरू शकते.
सध्याची आर्थिक परिस्थिती आणि इतर अंदाज
गोल्डमन सॅक्सने 2026 साठी अमेरिकेची GDP वाढ 2.5% राहील असा अंदाज व्यक्त केला आहे, जो इतर अंदाजांपेक्षा जास्त आहे. ही वाढ टॅक्स कट्स (Tax Cuts) आणि AI मधील गुंतवणुकीमुळे अपेक्षित असली तरी, बाजारातील अस्थिरता अर्थव्यवस्थेची नाजूक स्थिती दर्शवते. जे.पी. मॉर्गन (J.P. Morgan) 2026 मध्ये अमेरिकेत मंदीची 35% शक्यता वर्तवत आहे, तर मॉर्गन स्टॅन्ली (Morgan Stanley) 'मध्यम वाढ' (Moderate Growth) अपेक्षित आहे.
वाढत्या चिंता आणि 'बबल रिस्क'
बाजारातील सध्याचे मूल्यांकन (Valuation) 220.1% वर पोहोचले आहे, जे 2022 च्या करेक्शनपूर्वीच्या पातळीपेक्षा जास्त आहे. AI मुळे उत्पादकता वाढीची अपेक्षा असली तरी, जर त्याचा परिणाम नोकऱ्यांवर झाला तर 'बबल रिस्क' (Bubble Risk) निर्माण होऊ शकतो. अर्थव्यवस्थेतील वाढती विषमता (K-shaped economy) देखील धोकादायक आहे. महागाई (Inflation) अजूनही फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) 2% लक्ष्यापेक्षा जास्त असल्याने, फेडरल रिझर्व्ह व्याजदरात कपात (Rate Cuts) करण्याच्या तयारीत आहे, पण नेमकी गती काय असेल यावर मतभेद आहेत. 2026 च्या मध्यापर्यंत नवीन चेअर येणार असल्याने धोरणांमध्ये (Policy) अनिश्चितता येऊ शकते.
पुढील वाटचाल
एकंदरीत, गोल्डमन सॅक्सचा इशारा स्पष्ट आहे की, जरी अर्थव्यवस्था मध्यम गतीने वाढत असली तरी, मार्केट करेक्शनचा धोका गंभीर आहे आणि तो वाढीला खीळ घालू शकतो.