जागतिक टेक कंपन्या आता 'Voluntary Exit' सारख्या शब्दांचा वापर करून कर्मचारी संख्या मर्यादित ठेवण्यावर भर देत आहेत. AI च्या वापरामुळे उत्पादकता वाढली असून, आता कंपन्या 'हेडकाउंट' वाढवण्याऐवजी 'रेव्हेन्यू-पर-एम्प्लॉयी' (Revenue-per-employee) या निकषावर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत.
कामाची नवी पद्धत आणि एआयचे (AI) आव्हान
जगभरातील मोठ्या टेक कंपन्या आता आपल्या टीमची रचना बदलत आहेत. 'ऑर्गनायझेशनल सिम्प्लिफिकेशन' (Organizational simplifications) किंवा 'व्हॉलंटरी एक्झिट ऑफर्स' (Voluntary exit offers) यांसारख्या शब्दांचा वापर करून कंपन्या अप्रत्यक्षपणे कर्मचारी कपात करत आहेत. हे केवळ ब्रँडिंगचे बदल नसून, एआयमुळे कामात झालेली मोठी क्रांती आहे. जुन्या आणि मनुष्यबळावर आधारित मॉडेल्सना आता एआय टूल्सची जोड दिली जात आहे.
रेव्हेन्यू-पर-एम्प्लॉयीचे महत्त्व
आता कंपन्यांचा मुख्य भर 'रेव्हेन्यू-पर-एम्प्लॉयी' या आर्थिक मेट्रिकवर आहे. कमीत कमी माणसे वापरून जास्तीत जास्त काम कसे करून घेता येईल, हे एआय-नेटिव्ह स्टार्टअप्सनी दाखवून दिले आहे. त्यामुळेच पारंपारिक कंपन्यांवरही आपली कार्यक्षमता सुधारण्याचे दबाव वाढले आहे.
भारतीय आयटी कंपन्यांसाठी काय संकेत आहेत?
भारतीय आयटी कंपन्यांचा इतिहास हा 'मोठ्या प्रमाणात भरती' (Mass hiring) करण्याचा राहिला आहे. मात्र, आता ही इंडस्ट्री एका संक्रमण काळातून जात आहे. भारतीय आयटी कंपन्या आता नवीन भरती करण्याऐवजी सध्याच्या कर्मचाऱ्यांनाच नव्या तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण देऊन त्यांची कार्यक्षमता वाढवण्यावर भर देत आहेत. गेल्या काही तिमाहीत आपण हे पाहिले आहे की, कंपन्यांनी भरतीचा वेग कमी केला असून, मार्जिन सुधारण्यासाठी ऑटोमेशनचा वापर वाढवला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय धोका आहे?
गुंतवणूकदारांनी हे समजून घेतले पाहिजे की, एआयमुळे मार्जिन तर सुरक्षित राहू शकते, पण कंपनीच्या वाढीचा वेग मंदावण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जर महसुलातील वाढ ही एआयद्वारे मिळवलेल्या कार्यक्षमतेपेक्षा कमी असेल, तर ती चिंतेची बाब ठरू शकते. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या रिझल्ट्समध्ये 'हेडकाउंट' (Headcount) आणि 'रेव्हेन्यू ग्रोथ' (Revenue Growth) यांची तुलना करणे आता अत्यंत गरजेचे झाले आहे.