जागतिक बाजारात पडझड, चिंता वाढली
पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक आर्थिक बाजारांमध्ये चिंताजनक वातावरण आहे. या 'रिस्क-ऑफ' (Risk-off) सेंटिमेंटचा परिणाम भारतीय इक्विटी मार्केटवरही दिसून येत आहे. गुरुवारी अमेरिकेतील प्रमुख निर्देशांक (Indices) घसरले. Dow Jones Industrial Average 0.18%, S&P 500 0.55% आणि Nasdaq Composite 1.08% खाली आले. जपानचा Nikkei 225 आणि दक्षिण कोरियाचा Kospi हे आशियाई निर्देशांकही मोठ्या प्रमाणात घसरले. भारतीय बाजाराचा कर्सर (Cursor) दाखवणारा GIFT Nifty फ्यूचर्स 237 अंकांनी खाली उघडण्याची शक्यता दर्शवत आहे, ज्यामुळे Nifty 50 आज 23,000 ते 23,100 च्या दरम्यान उघडण्याची शक्यता आहे.
भू-राजकीय तणाव आणि तेलाच्या किमतींचा धोका
अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षाने अनिश्चितता वाढवली आहे. यामुळे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती $100 प्रति बॅरल जवळ फिरत आहेत. ब्रेंट क्रूड $100.61 किंवा $102.10 च्या आसपास होते. विश्लेषकांच्या मते, जर तेलाच्या किमती $10 ने वाढल्या, तर भारताच्या चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) GDP च्या 0.3% ने वाढू शकते. याचा परिणाम देशाच्या GDP वाढीवर आणि सरकारी तिजोरीवर होऊ शकतो. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी महागाईवर मोठा परिणाम होणार नसल्याचे म्हटले असले, तरी ऊर्जा किमतींमधील अस्थिरता चिंताजनक आहे.
DIIs चा आधार आणि FIIs ची विक्री
जागतिक बाजारात मोठी घसरण सुरू असताना आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) सतत विक्री करत असताना, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DIIs) बाजारात मोठा आधार देत आहेत. 24 मार्च रोजी, DIIs ने ₹5,430 कोटी किमतीचे शेअर्स विकत घेतले, तर FIIs ने ₹1,805 कोटी किमतीचे शेअर्स विकले. मार्च महिन्यात DIIs ने ₹32,786.92 कोटी ची खरेदी केली आहे, जी देशांतर्गत बाजारावरील त्यांचा विश्वास दर्शवते.
स्थिर कामगिरी करणारे क्षेत्र (Resilient Sectors)
सर्वसाधारण बाजारात भीतीचे वातावरण असले, तरी काही क्षेत्र चांगली कामगिरी करत आहेत. तेल आणि वायू (Oil & Gas) क्षेत्राने, विशेषतः ONGC आणि Oil India सारख्या कंपन्यांनी वर्षाच्या सुरुवातीपासून दुहेरी अंकी (Double-digit) वाढ दाखवली आहे. सिमेंट क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही 25 मार्च रोजी 5% पर्यंत वाढ झाली, पण वाढत्या पेट्रोलियम कोकच्या किमतींमुळे मार्जिनवर दबाव येऊ शकतो. साखर क्षेत्राला देशांतर्गत मागणीचा आधार आहे, पण जागतिक बाजारात अतिरिक्त उत्पादनामुळे किमतींवर दबाव आहे.
बाजारासमोरील प्रमुख धोके (Key Risks)
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव वाढल्यास कच्च्या तेलाच्या किमती आणखी वाढू शकतात आणि रुपया आणखी कमकुवत होऊ शकतो. FIIs ची सततची विक्री बाजारातील तरलता (Liquidity) आणि सेंटिमेंटवर परिणाम करू शकते. सिमेंट क्षेत्राला वाढत्या इनपुट कॉस्टमुळे मार्जिन दाबण्याचा धोका आहे. सध्या Nifty 50 चा P/E रेशो 20.1-20.7 च्या दरम्यान आहे, जो खूप स्वस्त नसल्याचे दर्शवतो आणि बाजाराला धक्क्यांना अधिक संवेदनशील बनवू शकतो.
पुढील वाटचाल आणि गुंतवणूकदारांसाठी धोरण
विश्लेषकांच्या मते, पुढील काळात बाजारात अस्थिरता (Volatility) कायम राहू शकते. बाजाराची दिशा पश्चिम आशियातील तणाव कमी होण्यावर आणि ऊर्जा किमती स्थिर होण्यावर अवलंबून असेल. सध्याची बाजारातील घसरण दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी काही चांगल्या शेअर्समध्ये टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करण्याची संधी निर्माण करू शकते.