Whalesbook
जागतिक बाजारातील तेजीचे संकेत
काल अमेरिकेतील वॉल स्ट्रीटने मोठी उसळी घेतली, तर आज आशियाई बाजारपेठांनीही या सकारात्मकतेचे अनुकरण केले. जपानचा निक्केई (Nikkei 225) निर्देशांक 1.1% वाढून 59,199.31 च्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचला आहे. दक्षिण कोरियाचा कोस्पी (Kospi) आणि ऑस्ट्रेलियाचा एस&पी/एएसएक्स 200 (S&P/ASX 200) यांसारख्या प्रमुख निर्देशांकांनीही वाढ दर्शवली आहे. सध्या GIFT Nifty 25,645 च्या पातळीवर स्थित आहे, जो स्थिर सुरुवातीचा संकेत देत आहे. डॉलर इंडेक्स (US Dollar Index - DXY) 0.08% घसरून 97.57 वर आहे, ज्यामुळे उदयोन्मुख बाजारातील चलनांना काहीसा दिलासा मिळू शकतो.
संस्थात्मक गुंतवणुकीचा कल
संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (Institutional Investors) हालचालींमध्ये एक महत्त्वाचा फरक दिसून येतो. काल ₹103 कोटींच्या निव्वळ विक्रीतून (Net Selling) परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) बाहेर पडले, तर देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) मात्र ₹3,161 कोटींच्या शेअर्सची जोरदार खरेदी (Net Buying) केली. या उलटसुलट हालचालींमुळे परदेशी भांडवलाची सावध भूमिका स्पष्ट होते, तर देशांतर्गत गुंतवणूकदार सक्रिय दिसत आहेत. मागील सत्रात, खाणकाम (Mining) क्षेत्राचे शेअर्स 2.93%, बिगर-लोह धातू (Non-ferrous Metals) 2.91% आणि लोह व पोलाद (Iron and Steel) कंपन्या 2.29% वाढल्या.
कमोडिटी बाजार आणि रुपयाची स्थिती
कमोडिटी बाजारपेठेतही (Commodity Market) किमतींमध्ये किंचित वाढ दिसून आली. अमेरिकेतील वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) क्रूड ऑइल 0.31% वाढून $65.62 प्रति बॅरलवर पोहोचले, तर ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) 0.30% वाढून $71.06 प्रति बॅरलच्या आसपास व्यवहार करत आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सोन्याचा भाव सुमारे $5,162 प्रति औंस आहे, तर MCX वर एप्रिल 2026 महिन्याचे सोन्याचे फ्युचर्स ₹1,61,242 प्रति १० ग्रॅमच्या आसपास व्यवहार करत आहेत. भारतीय रुपया २५ फेब्रुवारी रोजी डॉलरच्या तुलनेत 0.01% घसरून 90.95 वर स्थिरावला.
विश्लेषकांचे मत आणि बाजारासमोरील आव्हाने
सुरुवातीच्या 2026 मध्ये, विश्लेषकांच्या मते, जागतिक अनिश्चितता असूनही, देशांतर्गत मजबूत प्रवाह आणि उत्पादन (Manufacturing) व पायाभूत सुविधा (Infrastructure) यांसारख्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे भारतीय बाजारपेठ चालना घेत होती. मात्र, जागतिक तेजी आणि DIIs च्या जोरदार खरेदीनंतरही, FIIs कडून सातत्याने होणारी विक्री चिंतेचा विषय आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांच्या मोठ्या विक्रीमुळे बाजारावर दबाव येऊ शकतो, ज्यामुळे तरलतेवर (Liquidity) आणि चलनाच्या स्थिरतेवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. DIIs चा आधार असला तरी, परदेशी विक्रीला मोठ्या प्रमाणावर शोषून घेण्याची त्यांची क्षमता बाजाराच्या स्थिरतेसाठी एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे. दुसरीकडे, क्रूड ऑइलच्या वाढत्या किमती भारतासारख्या आयातक देशासाठी चिंतेचे कारण आहेत. यामुळे आयात बिल वाढू शकते, महागाई वाढू शकते आणि चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढू शकते, ज्याचा रुपया आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर (Margins) परिणाम होऊ शकतो. रुपयाचे किंचित अवमूल्यन (Depreciation) सध्या मर्यादित असले तरी, ते वाढल्यास आयातदारांसाठी खर्च वाढेल आणि परदेशी कर्ज असलेल्या कंपन्यांना फटका बसेल. काही विश्लेषकांच्या मते, जर परदेशी गुंतवणूकदारांची भावना सुधारली नाही, तर DIIs च्या खरेदीची शाश्वती धोक्यात येऊ शकते. तसेच, काही उच्च-वाढीच्या शेअर्सचे मूल्यांकन (Valuations) जास्त असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. याशिवाय, मागील सत्रात Shapoorji Pallonji Group (-1.86%) आणि Ambani Group (-2%) सारख्या व्यवसाय समूहांनी दिलेली कामगिरी, व्यापक क्षेत्र निर्देशांकांमध्ये न दिसणारी कमकुवतता दर्शवते.
पुढील वाटचाल
पुढील काळात, बाजार सहभागी जागतिक आर्थिक घडामोडींवर बारीक लक्ष ठेवतील, विशेषतः प्रमुख मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणांमधील बदल किंवा महत्त्वपूर्ण आर्थिक आकडेवारी बाजारातील जोखीम घेण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करू शकते. भारतासाठी, परदेशी गुंतवणूकदारांच्या सावध भूमिकेच्या विरोधात देशांतर्गत संस्थागत खरेदीची शाश्वती अत्यंत महत्त्वाची ठरेल. कमोडिटी-संबंधित प्रमुख क्षेत्रांची कामगिरी, तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि रुपया-डॉलरचा विनिमय दर हे बाजाराचे महत्त्वपूर्ण चालक (Drivers) राहतील. FIIs च्या दृष्टिकोनात कोणताही बदल झाल्यास, बाजाराच्या सध्याच्या सकारात्मक सुरुवातीच्या दृष्टिकोन त्वरित बदलू शकतो.