जागतिक स्तरावर शेअर बाजार **१२%** नी वधारले असताना, भारतीय बाजार मात्र कठीण काळातून जात आहेत. सलग **८ आठवड्यांची** घसरण ही गेल्या **२५ वर्षांतील** निचांकी कामगिरी ठरली आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांची मोठी विक्री, वाढलेले US बॉन्ड यील्ड्स आणि **$१००** प्रति बॅरलच्या आसपास असलेले क्रूड ऑइल हे या घसरणीचे मुख्य कारण आहे.
जागतिक बाजाराची स्थिती
२०२६ मध्ये जागतिक शेअर बाजारांनी भू-राजकीय तणाव असूनही १२% ची जबरदस्त वाढ नोंदवली आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मधील गुंतवणुकीमुळे झालेली उत्पादकता आणि मध्यवर्ती बँकांचे धोरणात्मक निर्णय यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्था तग धरून आहे. ऊर्जा क्षेत्रातील संकट टळल्याने जागतिक बाजाराला मोठा आधार मिळाला आहे.
भारतीय बाजारासमोरची आव्हाने
जागतिक परिस्थितीच्या अगदी उलट चित्र भारतात दिसत आहे. Sensex आणि Nifty सलग ८ आठवडे लाल रंगात आहेत. विशेषतः सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FII) तब्बल ₹२०,००० कोटींहून अधिक रक्कम काढून घेतली आहे.
भारतीय बाजारावरील दबावाची प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- क्रूड ऑइलच्या किमती: क्रूड ऑइलच्या किमती $१०० प्रति बॅरलवर असल्याने भारताच्या आयात बिलात मोठी वाढ झाली आहे.
- US बॉन्ड यील्ड्स: US १०-वर्षीय ट्रेझरी यील्ड ५% च्या वर पोहोचले आहे, जे २००७-०९ च्या आर्थिक संकटानंतरची सर्वोच्च पातळी आहे. यामुळे परदेशी गुंतवणूकदार भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारांपेक्षा अमेरिकन सरकारी कर्जाला पसंती देत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
येणाऱ्या काळात परकीय गुंतवणुकीचा ओघ (FII flows), कच्च्या तेलाच्या किमती आणि महागाईवर आधारित मध्यवर्ती बँकांचे भाष्य यावर लक्ष असणे गरजेचे आहे. देशांतर्गत कंपन्यांचे रिझल्ट्स वाढीव व्याजाचा बोजा पेलू शकतात का, यावरच पुढील दिशा अवलंबून असेल.