वाढत्या व्याजाच्या दरामुळे डॉलर (U.S. Dollar) सुरक्षित ठेवण्याचा खर्च प्रचंड वाढला आहे. यामुळे जगभरातील मोठ्या गुंतवणूकदारांनी आता डॉलरच्या मालमत्ता 'अनहेज्ड' (Unhedged) ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे पोर्टफोलिओवर भविष्यात मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो.
विमा खर्च की धोक्याची तयारी?
जागतिक संस्थात्मक गुंतवणूकदार सध्या डॉलर-हेजिंगच्या धोरणांपासून माघार घेत आहेत. गेल्या दशकातील नीचांकी पातळीवर हे हेजिंग प्रमाण आले आहे. डॉलरच्या चढ-उतारांपासून पोर्टफोलिओ वाचवण्यासाठीचा खर्च इतका वाढला आहे की, अनेक फंड मॅनेजर्सनी विमा प्रीमियम भरण्याऐवजी थेट बाजारातील जोखीम पत्करण्यास पसंती दिली आहे.
या तेजीचे मुख्य कारण काय?
यामागचे मुख्य सूत्रधार म्हणजे U.S. Federal Reserve चे पतधोरण. अमेरिका आणि इतर देशांमधील व्याजाच्या दरातील तफावत वाढल्यामुळे करन्सी स्वॅप्स आणि फॉरवर्ड कॉन्ट्रॅक्ट्सचा खर्च महाग झाला आहे. परिणामी, मिळणाऱ्या परताव्याचा मोठा हिस्सा आता इन्शुरन्सच्या प्रीमियममध्येच जात आहे.
भारतीय बाजारावर परिणाम
भारतीय संदर्भात, RBI ने फॉरेक्स डेरिव्हेटिव्ह कॉन्ट्रॅक्ट्सवर २०% कॅश रिझर्व्हची अट घातली आहे, ज्याचा उद्देश सट्टेबाजीवर लगाम घालणे हा आहे. मात्र, यामुळे आयातक आणि कॉर्पोरेट कंपन्यांसाठी हेजिंग करणे अधिक महाग झाले आहे. आता अनेक कंपन्या रुपयाच्या घसरणीची जोखीम पत्करून अनहेज्ड राहणे पसंत करत आहेत.
सोने की डॉलर?
गेल्या ३० वर्षांत पहिल्यांदाच जागतिक मध्यवर्ती बँकांनी U.S. Treasuries पेक्षा सोन्याच्या साठ्याला (Gold Reserves) अधिक पसंती दिली आहे. हे स्पष्ट करते की संस्थात्मक गुंतवणूकदार आता डॉलरऐवजी सोन्याकडे पर्यायी 'सुरक्षित कवच' म्हणून पाहत आहेत. गुंतवणूकदारांनी आता Bloomberg Dollar Spot Index वर बारीक लक्ष ठेवून आपल्या पोर्टफोलिओची जोखीम तपासणे गरजेचे आहे.