जागतिक लोकसंख्या: इतिहास घडला! वृद्धांची संख्या मुलांपेक्षा जास्त, गुंतवणुकीच्या दृष्टीने मोठी संधी

जागतिक लोकसंख्येच्या रचनेत आता एक मोठे वळण आले आहे. U.S. Census Bureau च्या अहवालानुसार, ६५ वर्षांवरील व्यक्तींची संख्या ५ वर्षांखालील मुलांच्या संख्येला ओलांडून पुढे गेली आहे. घटलेला जन्मदर आणि वाढलेले सरासरी आयुष्य ही यामागची प्रमुख कारणे आहेत. २०२५ मध्ये ही ज्येष्ठ नागरिक संख्या अंदाजे १०.५% इतकी असून, २०६० पर्यंत ती २०% च्या जवळ पोहोचण्याची शक्यता आहे.

गुंतवणुकीवर होणारा परिणाम (Investment Impact)

गुंतवणूकदारांसाठी हा बदल काही प्रमुख क्षेत्रांमध्ये नवीन संधी घेऊन आला आहे:

• हेल्थकेअर: वृद्ध लोकांची संख्या वाढत असल्याने क्रॉनिक आजार, स्पेशलाइज्ड जेरियाट्रिक केअर आणि डायग्नोस्टिक्सची मागणी सातत्याने वाढणार आहे.
• वित्तीय सेवा आणि विमा: निवृत्त लोकांच्या वाढत्या संख्येमुळे पेन्शन मॅनेजमेंट आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विशेष आरोग्य विमा योजनांना अधिक मागणी निर्माण होईल.

मॅक्रो-इकॉनॉमिक आव्हाने

लोकसंख्येतील या बदलामुळे सरकारी पेन्शन योजना आणि सार्वजनिक आरोग्य बजेटवर प्रचंड ताण येणार आहे. काम करणाऱ्या लोकसंख्येचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे कर वाढू शकतात किंवा निवृत्तीच्या वयामध्ये बदल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. आशिया आणि युरोपमधील अनेक अर्थव्यवस्थांमध्ये कामगारांची कमतरता भरून काढण्यासाठी कंपन्यांना ऑटोमेशन आणि तंत्रज्ञानावर अधिक खर्च करावा लागेल.

भारत देखील या जागतिक प्रवासातून जात आहे. जरी भारताचे सरासरी वय इतर विकसित देशांच्या तुलनेत कमी असले, तरी दीर्घकालीन कल जागतिक पॅटर्ननुसारच आहे. गुंतवणूकदारांनी आता सरकारी धोरणे, सेवानिवृत्तीचे फायदे आणि खाजगी क्षेत्रातील वृद्ध सेवांवरील (Elderly Care) बदलांकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.