अमेरिकेच्या १०-वर्षीय ट्रेझरी बाँडचे यील्ड **५.३४%** वर पोहोचले आहे, जो **२००२** नंतरचा उच्चांक आहे. या ऐतिहासिक घसरणीमुळे 'केवळ शेअर्समधूनच परतावा मिळतो' हा समज मोडला असून, भारतीय बाजारातून विदेशी गुंतवणुकीचा ओघ कमी होत आहे.
जागतिक गुंतवणूक क्षेत्रात एक मोठे स्थित्यंतर पाहायला मिळत आहे. ३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अमेरिकेच्या १०-वर्षीय ट्रेझरी बाँडचे यील्ड ५.३४% पर्यंत पोहोचले आहे. यामुळे 'TINA' (There Is No Alternative) ही गुंतवणूक संकल्पना पूर्णपणे कोलमडली असून, आता सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या डेट (Debt) पर्यायांकडे गुंतवणूकदारांचा ओढा वाढला आहे.
कॉर्पोरेट कर्ज आणि जोखीम
केवळ सरकारी रोखेच नव्हे, तर कॉर्पोरेट बॉण्ड मार्केटवरही मोठे दडपण आहे. एआय-आधारित इन्फ्रास्ट्रक्चरवर अफाट खर्च करणाऱ्या कंपन्यांच्या कॅश फ्लोवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. उदाहरण म्हणून, S&P Global ने जुलै २०२६ मध्ये Oracle चे क्रेडिट रेटिंग BBB- पर्यंत खाली आणले आहे. हे रेटिंग 'जंक' दर्जाच्या अगदी जवळ आहे. कंपनीच्या बाँडचे यील्ड ८% च्या दिशेने वाटचाल करत असल्याने, संस्थात्मक गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
भारतीय बाजारावर होणारा परिणाम
जागतिक स्तरावर 'रिस्क-फ्री' परतावा वाढल्याने परदेशी गुंतवणूकदार (FIIs) भारतसारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतून पैसे काढून अमेरिकेत गुंतवत आहेत. यामुळेच Nifty 50 आणि Sensex वर विक्रीचा दबाव दिसून येत आहे. याशिवाय, कच्च्या तेलाच्या किमती $१०० प्रति बॅरल च्या वर राहणे आणि महागाई यामुळे भारतीय रुपयावरही दबाव निर्माण झाला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे
आगामी काळात मध्यवर्ती बँका व्याजदरांबाबत काय निर्णय घेतात, याकडे सर्वांचे लक्ष असेल. महागाई कमी न झाल्यास व्याजदर दीर्घकाळ उच्च राहू शकतात, ज्याचा परिणाम शेअर आणि बाँड दोन्ही बाजारांवर होईल. स्वस्त पैशांचा (Cheap Money) काळ आता संपला असून, गुंतवणूकदारांना आता बदलत्या जागतिक परिस्थितीशी जुळवून घेणे गरजेचे आहे.