GeM आता जागतिक बाजारासाठी खुले! परदेशी कंपन्या करणार बोली, चलनांवरही निर्बंध शिथिल

GeM ने जागतिक कंपन्यांसाठी उघडले दार

भारताच्या सरकारी ई-मार्केटप्लेस (GeM) ने महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. आता परदेशी कंपन्यांनाही निविदांमध्ये (Tenders) सहभागी होण्याची संधी मिळणार आहे. यापुढे व्यवहार भारतीय रुपयाऐवजी इतर चलनांमध्येही (Multi-Currency Bidding) करता येणार आहे. यापूर्वी GeM केवळ देशांतर्गत पुरवठादारांसाठी आणि भारतीय रुपयांमध्येच व्यवहार करण्यासाठी खुले होते.

फ्री ट्रेड एग्रीमेंट्स (FTAs) ला प्रोत्साहन

या निर्णयामुळे आगामी काळात होणाऱ्या अनेक फ्री ट्रेड एग्रीमेंट्स (FTAs) च्या अंमलबजावणीला मोठी मदत होईल. या बदलामुळे जागतिक व्यवसायांसाठी भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश सुलभ होणार आहे, तर देशांतर्गत पुरवठादारांनाही सार्वजनिक खरेदी प्रक्रियेत अधिक स्पर्धा अपेक्षित आहे.

AI च्या मदतीने फसवणुकीवर आळा

या प्रक्रियेला सुरक्षित ठेवण्यासाठी, GeM अत्याधुनिक AI (Artificial Intelligence) आणि मशीन लर्निंगचा वापर करून फसवणूक ओळखण्याची यंत्रणा अधिक मजबूत करत आहे. बोलींमध्ये गैरप्रकार, किमतींमध्ये फेरफार आणि अयोग्य स्पर्धा टाळण्यासाठी हे तंत्रज्ञान विशेषतः तयार केले गेले आहे.

हजारो लिस्टिंग्ज हटवल्या, गैरव्यवहार उघड

या फसवणूकविरोधी प्रयत्नांचे सकारात्मक परिणाम आता दिसू लागले आहेत. GeM ने आतापर्यंत 19 लाखांहून अधिक उत्पादन कॅटलॉग्सचे पुनरावलोकन केले आहे, ज्यामध्ये सुमारे 91,000 चुकीच्या लिस्टिंग्ज हटवण्यात आल्या आहेत. याशिवाय, 10,500 हून अधिक संशयास्पद खरेदी प्रकरणांना फ्लॅग करण्यात आले आहे, तर 764 ठिकाणी बोलींमध्ये गैरव्यवहार (Bid-rigging) झाल्याचे उघडकीस आले आहे. या कारवाईमुळे सुमारे 450 विक्रेत्यांना निलंबित करण्यात आले आहे.

अयोग्य किमतींवर नियंत्रण

किमतींवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी असलेल्या प्रगत साधनांनी 11,000 हून अधिक असामान्यपणे जास्त किंवा कमी किमतींच्या प्रकरणांची तपासणी केली आहे, ज्यामुळे अनेक नियमबाह्य लिस्टिंग्ज काढून टाकण्यात आल्या आहेत. AI प्रणाली उत्पादनांची लिस्टिंग करतानाच 10 लाखांहून अधिक चुकीच्या किंमतीच्या नोंदींना सक्रियपणे रोखते. तसेच, रिअल-टाईम ॲनालिटिक्स आणि बिड स्कोअरिंगचा वापर निर्णय प्रक्रियेला मदत करतो आणि गैरव्यवहार टाळतो.

GeM चे मूल्य ₹18.4 लाख कोटींच्या पार

या सुधारणांमुळे GeM भारताच्या सार्वजनिक खरेदी क्षेत्रात एक महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. प्लॅटफॉर्मचे एकूण ग्रॉस मर्चेंडाइज व्हॅल्यू (GMV) ₹18.4 लाख कोटींच्या पुढे गेले आहे. केवळ चालू आर्थिक वर्षातच ₹5 लाख कोटींहून अधिक व्यवहार झाले आहेत. ही सातत्यपूर्ण वाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी GeM चे वाढते महत्त्व दर्शवते.