भारतीय शेअर बाजारात परदेशी गुंतवणूकदारांचा विक्रम! शॉर्ट पोझिशन्स वाढल्याने वाढली चिंता

बाजारात तणाव: परदेशी गुंतवणूकदारांच्या शॉर्ट पोझिशन्समुळे चिंतेचे वातावरण

भारतीय शेअर बाजारात सध्या परदेशी गुंतवणूकदारांच्या (FIIs) टोकाच्या शॉर्ट पोझिशन्समुळे तणावपूर्ण स्थिती निर्माण झाली आहे. एका बाजूला FIIs विक्री करत आहेत, तर दुसरीकडे डोमेस्टिक इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (DIIs) बाजारात आधार देत आहेत. यामुळे बाजारात एक अनिश्चितता दिसून येत आहे.

FIIs चा विक्रम: शॉर्ट पोझिशन्समध्ये वाढ

परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इंडेक्स फ्युचर्समध्ये मोठी विक्री केली असून, त्यांची एकूण शॉर्ट पोझिशन 16.8 च्या लॉन्ग-शॉर्ट रेशोवर पोहोचली आहे. फेब्रुवारी अखेरनंतरची ही सर्वाधिक पातळी आहे. मंगळवार, 2 एप्रिल 2026 रोजी FIIs ने NSE वर ₹9,229.52 कोटी आणि एकूण ₹9,931.13 कोटी किमतीचे शेअर्स विकले. याउलट, डोमेस्टिक इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (DIIs) यांनी बाजारात आधार दिला, त्यांनी NSE वर ₹6,709.74 कोटी आणि एकूण ₹7,208.41 कोटी किमतीचे शेअर्स खरेदी केले.

बाजारातील कंपन्यांच्या कामगिरीतही (Market Breadth) संमिश्रता दिसून येत आहे. स्मॉल-कॅप इंडेक्समध्ये पुन्हा एकदा तेजीचे संकेत मिळत आहेत, जिथे 60% पेक्षा जास्त कंपन्या त्यांच्या 10-दिवसांच्या मूव्हिंग एव्हरेजच्या वर ट्रेड करत आहेत. याउलट, निफ्टी फायनान्शियल सर्व्हिसेस इंडेक्समध्ये केवळ 15% कंपन्या 10-दिवसांच्या मूव्हिंग एव्हरेजच्या वर आहेत, जे या क्षेत्रातील सावधगिरी दर्शवते. बँकिंग क्षेत्रातही मंगळवारी दबाव कायम होता.

सेक्टर परफॉर्मन्स: फार्मा आणि मेटल्समध्ये स्थिरता

निफ्टी फार्मा इंडेक्समध्ये तीव्र घसरणीनंतर मजबूत सपोर्ट दिसत आहे. काही इंडिकेटर्सनुसार, हा सेक्टर ओव्हरसोल्ड (Oversold) असू शकतो आणि लवकरच रिकव्हर होऊ शकतो. सन फार्मास्युटिकल इंडस्ट्रीज (P/E सुमारे 37.2) आणि सिप्ला (P/E सुमारे 21.2) सारख्या मोठ्या कंपन्यांमध्ये रिव्हर्सलचे (Reversal) संकेत दिसत आहेत. ॲनालिस्ट्सनी सन फार्मावर 'बाय' रेटिंग (Buy Rating) दिली असून, शेअरमध्ये 14.60% वाढीची अपेक्षा आहे. मात्र, 1 एप्रिल 2026 रोजी फार्मा सेक्टर 0.99% घसरला होता, पण हा सेक्टर साधारणपणे अस्थिर बाजारात सुरक्षित मानला जातो.

दुसरीकडे, निफ्टी मेटल इंडेक्स सध्या मजबूत अपट्रेंडमध्ये (Uptrend) कन्सॉलिडेट (Consolidate) होत आहे. किमती मुख्य मूव्हिंग एव्हरेजच्या (Moving Averages) वर आहेत. MACD मध्ये अलीकडेच लोअर क्रॉस (Lower Cross) दिसला असला तरी, हा ट्रेंड रिव्हर्सलऐवजी एक पॉज (Pause) दर्शवू शकतो. मोमेंटम इंडिकेटर्स (Momentum Indicators) सामान्य पातळीवर परत येत आहेत. 4 मार्च 2026 रोजी या सेक्टरने काहीशी ताकद दाखवली होती. मेटल सेक्टरमध्ये JSW स्टील (P/E सुमारे 47.6), टाटा स्टील (P/E सुमारे 28.1) आणि वेदांता (P/E सुमारे 24.5) यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) लक्षणीय आहेत.

संभाव्य धोके आणि बाजाराचे भविष्य

FIIs च्या मोठ्या शॉर्ट पोझिशन्समुळे मार्केटमध्ये शॉर्ट स्क्वीझ (Short Squeeze) येण्याची शक्यता असली तरी, यात मोठे धोके देखील आहेत. जर जागतिक स्तरावर भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions) किंवा व्याज दरांची (Interest Rates) चिंता वाढली, तर FIIs ची विक्री डोमेस्टिक खरेदीवर मात करू शकते आणि निर्देशांक खाली येऊ शकतात. JSW स्टील (P/E 47.6) आणि सन फार्मा (P/E 37.2) सारख्या कंपन्यांचे उच्च व्हॅल्युएशन चिंतेचे कारण ठरत आहे. अदानी एंटरप्रायझेसचा P/E अनेक रिपोर्ट्समध्ये 16.8 ते 64.2 पर्यंत बदलतो, ज्यामुळे कमाईच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते.

एकूणच, भारतीय शेअर बाजाराचे व्हॅल्युएशन आता थोडे कमी होत आहे. निफ्टी सध्या फॉरवर्ड अर्निंग्जच्या (Forward Earnings) सुमारे 17.5 पट ट्रेड करत आहे, जो त्याच्या दीर्घकालीन सरासरीपेक्षा कमी आहे. सध्याच्या जागतिक जोखमींनंतरही, मजबूत डोमेस्टिक खरेदी बाजाराला आधार देत आहे. FIIs ची मोठी शॉर्टिंग आणि विविध सेक्टर्सची भिन्न कामगिरी यामुळे बाजारात पुढील काळात अधिक अस्थिरता (Volatility) अपेक्षित आहे. गुंतवणूकदारांनी FIIs च्या फ्लोवर (Flow) बारीक लक्ष ठेवावे.