२०२६ च्या सुरुवातीला मोठ्या प्रमाणावर विक्री केल्यानंतर, विदेशी गुंतवणूकदारांनी पुन्हा एकदा भारतीय शेअर बाजारात खरेदी सुरू केली आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते ही केवळ अल्पकालीन रणनीती आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) क्षेत्रात भारत मागे पडत असल्याने जागतिक फंड मॅनेजर्स सावध पवित्रा घेत आहेत.
जुलै आणि ऑगस्ट २०२६ मध्ये जागतिक गुंतवणूकदारांनी पुन्हा भारतीय बाजारात खरेदी सुरू केली आहे. वर्षाच्या सुरुवातीला ₹२.२३ ते २.४ लाख कोटींची मोठी विक्री केल्यानंतर हे एक सकारात्मक वळण मानले जात आहे, ज्यामुळे Nifty 50 आणि BSE Sensex ला आधार मिळाला आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते हा कल दीर्घकालीन गुंतवणुकीऐवजी केवळ एक टॅक्टिकल (Tactical) हालचाल आहे.
AI मधील पिछाडीचा फटका
जागतिक स्तरावर सध्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची लाट आली आहे. तैवान, दक्षिण कोरिया आणि जपान यांसारख्या देशांना AI हार्डवेअर आणि इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या बळावर मोठी गुंतवणूक मिळत आहे. मात्र, भारताच्या बाबतीत तसे चित्र नाही. 'शिखर इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजमेंट'चे राहुल चड्ढा यांच्या मते, जागतिक भांडवल सध्या AI-ड्रिव्हन ग्रोथ सायकल असलेल्या देशांकडे वळत आहे. बँक ऑफ अमेरिकाच्या ऑगस्ट २०२६ च्या सर्व्हेनुसार, आशियातील इक्विटी मार्केटमध्ये भारत सर्वात कमी पसंतीचा देश ठरला असून ३२% फंड मॅनेजर्सनी भारताला 'अंडरवेट' ठेवले आहे.
रोजगारावर परिणाम आणि आव्हाने
गुंतवणूकदारांची चिंता केवळ इंडेक्सपुरती मर्यादित नाही. भारताच्या सेवा क्षेत्रातील, विशेषतः आयटी आणि फायनान्शिअल सर्व्हिसेसमधील नोकऱ्यांवर AI मुळे गदा येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. जर ऑटोमेशनमुळे एन्ट्री-लेव्हलच्या नोकऱ्या कमी झाल्या, तर भारताच्या विकासाच्या मॉडेलवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते.
व्हॅल्युएशनचा दबाव
भारतीय शेअर्सचे व्हॅल्युएशन सध्या शेजारील देशांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे. अशा परिस्थितीत, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती ($९० प्रति बॅरल) आणि चलन अस्थिरतेमुळे भारतीय बाजार अधिक संवेदनशील बनला आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष भारतीय कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे आणि त्यांनी AI तंत्रज्ञानाचा आपल्या बिझनेस मॉडेलमध्ये कशा प्रकारे वापर केला आहे, याकडे लागले आहे.