Fitch Ratings ने जागतिक बाजाराबाबत सावधगिरीचा इशारा दिला आहे. AI प्रकल्पांवरील अवाढव्य खर्च आणि अमेरिकेतील उच्च व्याजदरांमुळे 2027 पर्यंत मार्केटमध्ये अस्थिरता राहण्याची शक्यता आहे, ज्याचा थेट फटका भारतीय बाजारपेठेला बसू शकतो.
AI कॅपेक्सचा धोका (AI Capex Risk)
मोठ्या टेक कंपन्यांनी डेटा सेंटर्स आणि चिप्सच्या निर्मितीसाठी आतापर्यंत प्रचंड कर्ज घेतले आहे. Fitch च्या मते, जर या AI मॉडेलमधून अपेक्षित परतावा मिळाला नाही, तर या कंपन्यांना खर्च कपात करावी लागेल. याचा थेट परिणाम भारतीय आयटी (IT) क्षेत्रावर होऊ शकतो, कारण अनेक भारतीय कंपन्या या जागतिक टेक जायंट्ससोबत पार्टनर म्हणून काम करतात. क्लायंटने खर्च कमी केल्यास भारतीय आयटी कंपन्यांच्या महसुलात घट होऊ शकते.
अमेरिकन बाँड यील्ड्स आणि FII चा ओघ
अमेरिकेतील फेडरल रिझर्व्हचे व्याजदर 4.25% च्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे. जेव्हा अमेरिकन ट्रेझरी बाँड्सचे दर जास्त असतात, तेव्हा जागतिक गुंतवणूकदार जोखीम असलेल्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतून (Emerging Markets) पैसा काढून सुरक्षित अमेरिकन बाँड्समध्ये गुंतवणूक करतात. यामुळे भारतीय शेअर बाजारातून FII चा पैसा बाहेर जाऊन मार्केटमध्ये मोठी घसरण किंवा अस्थिरता निर्माण होऊ शकते.
ऊर्जा आणि भू-राजकीय तणाव
तिसरा मोठा धोका म्हणजे 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' (Strait of Hormuz) येथील तणाव. भारत हा कच्च्या तेलाचा मोठा आयातदार देश आहे. जर तेलाचा पुरवठा विस्कळीत झाला, तर जागतिक किमतीत मोठी वाढ होईल. यामुळे भारताचे आयात बिल वाढून रुपया कमकुवत होईल आणि महागाई वाढल्यास रिझर्व्ह बँकेला व्याजदर कमी करणे कठीण जाईल.