महागाई कमी करण्यावर फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) चेअरमन केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांनी जोरदार भर दिला आहे. जून महिन्यात महागाईत (Inflation) 0.4% घट झाली असली, तरी फेटचे (Fed) लक्ष किंमत स्थिरतेवर (Price Stability) आहे. पुढील धोरणात्मक बैठक जुलैच्या अखेरीस होणार आहे.
फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) चेअरमन केविन वॉर्श यांनी स्पष्ट केले आहे की, मध्यवर्ती बँक सातत्याने वाढणाऱ्या महागाईला (Inflation) अजिबात सहन करणार नाही. आर्थिक अजेंड्यामध्ये किंमत स्थिरता (Price Stability) सर्वोच्च प्राधान्य असेल, असे त्यांनी म्हटले आहे. मागील पाच वर्षांपासून अर्थव्यवस्थेला भेडसावणाऱ्या किंमतीतील वाढीवर नियंत्रण मिळवण्याचा ठाम निर्धार समितीने व्यक्त केला आहे. फेडरल रिझर्व्हची आगामी FOMC (Federal Open Market Committee) बैठक २८-२९ जुलै रोजी होणार आहे, त्यापूर्वी हे वक्तव्य आले आहे.
जून महिन्यातील महागाई डेटाचा परिणाम
चेअरमन वॉर्श यांची ही टिप्पणी महागाईच्या डेटामधील उल्लेखनीय घसरणीनंतर आली आहे. जून महिन्यात ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) 0.4% नी कमी झाला, जो मागील सहा वर्षांतील पहिला मासिक घट आहे. ऊर्जेच्या कमी झालेल्या किमती हे यामागील मुख्य कारण होते. दुसरीकडे, कोर इन्फ्लेशन (Core Inflation), ज्यामध्ये अन्न आणि इंधनाच्या अस्थिर किमतींचा समावेश नसतो, ते स्थिर राहिले. वार्षिक आधारावर, कोर इन्फ्लेशन (Core Inflation) 2.6% पर्यंत खाली आले. एव्हरकोर आयएसआय (Evercore ISI) च्या विश्लेषकांच्या मते, महागाईतील या सौम्य घसरणीमुळे फेडला (Fed) अधिक लवचिकता मिळाली आहे, ज्यामुळे या महिन्यात होणाऱ्या बैठकीत व्याजदर वाढवण्याची तातडीची गरज कमी झाली आहे.
आर्थिक स्थिरता आणि नव्याने उदयास येणारी अनिश्चितता
महागाईच्या आकड्यांव्यतिरिक्त, वॉर्श यांनी सध्याच्या आर्थिक परिस्थितीवर संतुलित दृष्टिकोन ठेवला. त्यांनी श्रम बाजाराला (Labor Market) लवचिक म्हटले, तसेच वेतन वाढ (Wage Growth) निरोगी असल्याचे आणि नोकरी कपातीचे (Layoff) प्रमाण कमी असल्याचे नमूद केले. तथापि, फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (Artificial Intelligence - AI) वेगवान वाढीवरही बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. सध्या AI गुंतवणूक व्यवसाय गतिविधींना चालना देत असली, तरी दीर्घकालीन उत्पादकता, नोकरीची सुरक्षा आणि महागाईच्या पातळीवर त्याचा अंतिम परिणाम काय होईल, याबाबत समितीने अनिश्चितता व्यक्त केली आहे.
धोरणात्मक दिशा आणि बाजाराचा संदर्भ
गुंतवणूकदार विशेषतः जून FOMC बैठकीच्या इतिवृत्तांनंतर (Minutes) फेडच्या (Fed) पुढील वाटचालीवर लक्ष ठेवून आहेत. त्या नोंदींनुसार, श्रम बाजाराबद्दलची चिंता कमी झाली असली तरी, महागाईवरील अंतर्गत चर्चा धोरणकर्त्यांसाठी एक प्राधान्य विषय आहे. फेडने (Fed) सलग चार बैठकांमध्ये प्रमुख व्याजदर 3.5%-3.75% वर स्थिर ठेवला आहे, परंतु भविष्यातील वाढीच्या आवश्यकतेबद्दल अधिकाऱ्यांमध्ये मतभेद आहेत. येत्या आठवड्यांमध्ये जुलै बैठकीत काय एकमत होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. यातून व्याजदर वाढीतील सध्याचा विराम (Pause) सुरू राहील की मध्यवर्ती बँक अधिक कठोर धोरणाकडे वळेल, याचे चित्र स्पष्ट होईल.