Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) आता धाडींच्या (Raids) पारंपरिक पद्धतीऐवजी डिजिटल आणि रिस्क-बेस्ड नियमावलीकडे वळण्याची शक्यता आहे. या निर्णयामुळे फूड अँड बेव्हरेज क्षेत्रातील कंपन्यांच्या कामकाजात पारदर्शकता वाढणार आहे.
सध्याची स्थिती आणि बदलाची गरज
भारतीय अन्न प्रक्रिया उद्योगात FSSAI च्या कामकाजाच्या पद्धतीवर सध्या जोरदार चर्चा सुरू आहे. सध्याची 'रेड-सेंट्रिक' आणि दंड देणारी पद्धत बदलून ती तंत्रज्ञानावर आधारित आणि रिस्क-बेस्ड असावी, अशी मागणी तज्ज्ञांकडून होत आहे. अचानक धाडी टाकण्यापेक्षा सातत्यपूर्ण आणि पारदर्शक तपासणीवर भर दिल्यास उद्योगांना मोठा दिलासा मिळू शकतो.
कॉर्पोरेट क्षेत्रासाठी काय बदलणार?
मोठ्या FMCG कंपन्या, रेस्टॉरंट चेन आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मसाठी 'रेग्युलेटरी प्रेडिक्टेबिलिटी' (Regulatory Predictability) अत्यंत महत्त्वाची आहे. सध्या एका लहान कागदपत्राच्या चुकीसाठी मोठ्या कंपन्यांनाही फटका बसतो. रिस्क-बेस्ड मॉडेलमुळे गंभीर गुन्हे (उदा. भेसळ) आणि प्रशासकीय चुका यातील फरक ओळखणे शक्य होईल, ज्यामुळे नियमांचे पालन करणाऱ्या कंपन्यांचा त्रास कमी होईल.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे संधी?
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने पाहिल्यास, ही प्रणाली पारदर्शकता वाढवणारी ठरेल. तपासणीची माहिती आणि सुरक्षिततेचे निकष उघड केल्यामुळे कंपन्यांच्या सप्लाय चेनची विश्वासार्हता समजणे सोपे होईल. मात्र, डिजिटल चेकलिस आणि स्व-घोषणा (Self-declaration) मॉडेलसाठी कंपन्यांना सुरुवातीला मोठ्या प्रमाणावर तंत्रज्ञानात गुंतवणूक करावी लागेल.
आगामी आव्हाने
हे बदल जरी मोठ्या कंपन्यांसाठी फायदेशीर असले, तरी छोट्या पुरवठादारांसाठी (Vendors) हे तंत्रज्ञान महागडे किंवा गुंतागुंतीचे ठरू शकते. त्यामुळे, या बदलांची अंमलबजावणी किती सहज होते, याकडे मार्केटचे लक्ष असेल. भविष्यात ब्रँड्सवर ट्रेसिबिलिटीची आणि वितरकांवर सेलर व्हेरिफिकेशनची मुख्य जबाबदारी सोपवण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे संपूर्ण रिटेल इकोसिस्टममध्ये अधिक स्थैर्य येईल.