परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय शेअर बाजारात अचानक विक्रीचा पवित्रा घेतला आहे. गेल्या चार दिवसांत त्यांनी तब्बल ₹7,443 कोटींचे शेअर्स विकले आहेत. ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमतीत झालेली 14% वाढ आणि त्यामुळे वाढणारी महागाई, रुपयाची घसरण आणि आयातीवर अवलंबून असलेली अर्थव्यवस्था या चिंतेमुळे हा निर्णय घेतला जात आहे.
बाजारात मोठी उलथापालथ
परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय शेअर बाजारात खरेदीचा सिलसिला थांबवला आहे. सलग आठ दिवस खरेदी केल्यानंतर, आता हे गुंतवणूकदार अचानक विक्री करताना दिसत आहेत. केवळ गेल्या चार ट्रेडिंग सत्रांमध्ये, FPIs ने भारतीय शेअर्समधून तब्बल ₹7,443 कोटी बाहेर काढले आहेत.
तेलाच्या वाढत्या किमतींचा परिणाम
या विक्रीमागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) वाढत्या किमती. वेस्ट आशियातील तणावामुळे ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती 14% नी वाढून $85.6 प्रति बॅरल वर पोहोचल्या आहेत. भारत हा कच्च्या तेलाचा मोठा आयातदार देश असल्याने, तेलाच्या वाढत्या किमतींचा थेट परिणाम अर्थव्यवस्थेवर होतो. यामुळे महागाई वाढते, भारतीय रुपया अमेरिकन डॉलरसमोर कमकुवत होतो आणि देशाचे चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढण्याचा धोका असतो. याच कारणांमुळे, जागतिक गुंतवणूकदार कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींच्या वेळी भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूक कमी करतात.
अमेरिकन बाँड यील्ड्सचे महत्त्व
वेस्ट आशियातील भू-राजकीय तणावाबरोबरच, अमेरिकन सरकारी रोख्यांवरील (US Government Bond Yields) वाढते उत्पन्नही (Yields) गुंतवणूकदारांना भारतीय शेअर बाजाराकडे पाठ फिरवण्यास कारणीभूत ठरत आहे. सध्या 10-वर्षांच्या US Treasury Yields 4.59% च्या जवळपास आहेत. यामुळे, उदयोन्मुख बाजारपेठांमधील (Emerging Markets) जोखीम घेण्याऐवजी, गुंतवणूकदार अमेरिकेसारख्या विकसित देशांमध्ये सुरक्षित उत्पन्न मिळवण्याला प्राधान्य देत आहेत.
भूतकाळातील मोठ्या विक्रीचा संदर्भ
या वर्षी भारतीय बाजारात भांडवली प्रवाहांना (Capital Flows) आव्हाने उभी राहिली आहेत. FPIs ने 2026 मध्ये आतापर्यंत अंदाजे ₹2.6 ट्रिलियन भारतीय इक्विटीमधून काढले आहेत. ही रक्कम मागील कोणत्याही वर्षातील एकूण विक्रीपेक्षा जास्त आहे. विशेषतः मार्च महिन्यात, जेव्हा तेलाच्या किमती आणि भू-राजकीय तणाव जास्त होता, तेव्हा मोठ्या प्रमाणात विक्री झाली होती.
गुंतवणूकदारांसाठी पुढील काही दिवस महत्त्वाचे ठरणार आहेत. कच्च्या तेलाच्या किमती स्थिर होतात का आणि जागतिक मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणांमध्ये काही बदल होतो का, याकडे लक्ष ठेवावे लागेल. तसेच, जेव्हा जागतिक बाँड यील्ड्स कमी होऊ लागतील, तेव्हाच उदयोन्मुख बाजारपेठा पुन्हा एकदा आकर्षक वाटू लागतील आणि परदेशी भांडवल भारतात परत येण्याची शक्यता वाढेल.