परदेशी गुंतवणूकदारांचे पुनरागमन आणि बदललेले चित्र
2025 मध्ये भारतीय बाजारातून मोठ्या प्रमाणात पैसे काढल्यानंतर, फेबु्रवारी 2026 मध्ये विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) पुन्हा एकदा भारतीय इक्विटीमध्ये (₹22,615 कोटी) मोठी गुंतवणूक केली आहे. ही गेल्या 17 महिन्यांतील सर्वात मोठी मासिक गुंतवणूक ठरली आहे. यामागे भारत-अमेरिका दरम्यान झालेल्या अंतरिम व्यापार करार, भारतीय बाजारातील सुधारलेल्या व्हॅल्युएशन्स (Valuations) आणि Q3 FY26 मधील कंपन्यांची दमदार कमाई (14.7% वाढ) ही प्रमुख कारणे आहेत. या सकारात्मक घडामोडींमुळे भारताच्या विकासावरील विश्वास वाढला आहे.
सेक्टरमध्ये मोठा बदल: IT मधून पैसे काढून फायनान्शियलमध्ये गुंतवणूक
या वेळी FPIs ने एक विशेष रणनिती अवलंबली. त्यांनी फायनान्शियल (Financials) आणि कॅपिटल गुड्स (Capital Goods) सेक्टरमध्ये आपली गुंतवणूक लक्षणीयरीत्या वाढवली. मात्र, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे निर्माण होणाऱ्या धोक्यांच्या चिंतेमुळे त्यांनी आयटी (IT) सेक्टरमधून ₹10,956 कोटी इतके पैसे काढून घेतले. यामुळे निफ्टी आयटी (Nifty IT) इंडेक्सचा P/E रेशो कमी होऊन सुमारे 23.6 वर आला आहे.
भू-राजकीय तणाव आणि रुपयावरील दबाव
परदेशी गुंतवणुकीत वाढ झाली असली तरी, काही मोठे धोकेही बाजारात आहेत. मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव (उदा. इराणवरील हल्ले) यामुळे ब्रेंट क्रूड ऑइलच्या (Brent Crude Oil) किमती $73 प्रति बॅरलच्या वर गेल्या आहेत आणि त्या $100 पर्यंत वाढू शकतात, असा अंदाज आहे. भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी ही चिंताजनक बाब आहे, कारण यामुळे आयात खर्च वाढेल आणि चालू खात्यातील तूट (CAD) वाढू शकते. डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे अवमूल्यन (Depreciation) देखील सुरू आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या अखेरीस USD/INR चा दर 91.07 होता, जो मागील 12 महिन्यांत 4.12% घसरला आहे. 2025 मध्ये FPIs ने ₹1.66 ट्रिलियन इतकी मोठी रक्कम बाजारातून काढली होती, त्याचे मुख्य कारण हे चलन अस्थिरता (Currency Volatility) आणि जागतिक व्यापार तणाव होते.
पुढील महिन्यांसाठी काय अपेक्षा?
विश्लेषकांच्या मते, मार्च महिन्यातही FPIs ची गुंतवणूक सकारात्मक राहण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, ही गुंतवणूक FY27 साठी 15% च्या कमाईच्या अंदाजानुसार (Earnings Growth) आणि रुपया ₹91 च्या खाली स्थिर राहण्यावर अवलंबून असेल. जागतिक पातळीवर अजूनही अनिश्चितता असली तरी, भारताची वाढती GDP आणि कंपन्यांच्या चांगल्या कमाईच्या शक्यतेमुळे मध्यम मुदतीत गुंतवणूक येण्याची शक्यता आहे. मात्र, मध्य पूर्वेतील संघर्ष आणि त्याचे जागतिक बाजारावरील परिणाम यावर लक्ष ठेवावे लागेल.