परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) ऑक्टोबर महिन्यात भारतीय शेअर बाजारातून तब्बल **₹44,166 कोटी** काढून घेतले आहेत. यामुळे २०२६ सालातील एकूण विक्रीचा आकडा **₹3 लाख कोटींच्या** पुढे गेला असून, वाढते US बाँड यील्ड्स आणि आशियातील AI क्षेत्रातील वाढत्या ओढीमुळे निफ्टी (Nifty 50) वर प्रचंड दबाव निर्माण झाला आहे.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या विदेशी गुंतवणूकदारांची मोठ्या प्रमाणावर विक्री सुरू आहे. केवळ ऑक्टोबर २०२६ मध्येच FPIs नी ₹44,166 कोटी भारतीय बाजारातून बाहेर काढले आहेत. या विक्रीमुळे २०२६ या कॅलेंडर वर्षातील एकूण नेट आऊटफ्लो ₹3 लाख कोटींच्या पलीकडे गेला आहे, जे मागील अनेक वर्षांच्या तुलनेत अत्यंत चिंताजनक चित्र आहे.\n\nविक्रीचे मुख्य कारण काय?\n\nगुंतवणूकदार आपले भांडवल धोरणात्मकरीत्या अन्यत्र वळवत आहेत. विशेषतः उत्तर आशियातील बाजारपेठांमध्ये 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) क्षेत्रातील तेजीमुळे जागतिक गुंतवणूकदार तिकडे आकर्षित होत आहेत. यामुळे भारतीय बाजाराचे सध्याचे व्हॅल्युएशन्स तुलनेने महाग वाटू लागले आहेत.\n\nदुसरीकडे, अमेरिकेतील वाढते व्याजदर हेही या विक्रीचे मोठे कारण आहे. अमेरिकन १०-वर्षांचे सरकारी बाँड यील्ड ५ टक्क्यांच्या वर स्थिर असल्याने, गुंतवणूकदारांना सुरक्षित ठिकाणी चांगला परतावा मिळत आहे. यामुळेच भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतून पैसा काढून सुरक्षित अशा यूएस बाँड्समध्ये गुंतवला जात आहे.\n\nबाजारावरील परिणाम:\n\nयाचा थेट फटका निफ्टी ५० (Nifty 50) इंडेक्सला बसला आहे. २०२६ सालात आतापर्यंत निफ्टीने १३ ते १५ टक्क्यांपर्यंतची घसरण नोंदवली आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची ९६ ते ९७ या पातळीवर होणारी घसरण यामुळे बाजारातील सेंटीमेंट आणखी बिघडले आहे.\n\nभारतीय बाजाराची लढाई:\n\nइतकी मोठी विक्री होऊनही भारतीय बाजार कोसळला नाही, याचे मुख्य श्रेय देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना (DIIs) जाते. FPIs नी विकलेल्या शेअर्सना DIIs नी खरेदीचा आधार दिला आहे, ज्यामुळे बाजाराला काहीसा आधार मिळाला आहे.\n\nभविष्यात गुंतवणूकदारांचे लक्ष अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड्स, रुपयाची चाल आणि DIIs ची खरेदी या तीन मुख्य घटकांकडे असणे आवश्यक आहे. जर अमेरिकेतील व्याजदरांमध्ये स्थिरता आली किंवा कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्या, तरच विदेशी गुंतवणुकीचा ओघ पुन्हा भारताकडे वळू शकेल.