गेल्या आठवड्यात, म्हणजेच १५ मे २०२६ रोजी संपलेल्या ट्रेडिंग सेशनमध्ये, परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय बाजारातून ₹१३,७४०.८९ कोटी काढले. हा सलग चौथा आठवडा आहे जेव्हा FPIs बाजारातून पैसे काढून घेत आहेत, ज्यामुळे जागतिक गुंतवणूकदारांचा सावध दृष्टिकोन दिसून येतो.
आठवड्यातील व्यवहारांची माहिती
या आठवड्यातील व्यवहारांवर नजर टाकल्यास, विक्रीचा दबाव आठवड्याच्या सुरुवातीलाच जाणवला. सोमवारी, ११ मे रोजी FPIs ने ₹१,१३१.७७ कोटी काढले. मंगळवारी सर्वाधिक ₹७,५४५.९९ कोटी बाजाराबाहेर गेले, त्यापैकी मोठा हिस्सा इक्विटीमधून (Equities) होता, जो ₹७,८२२.२९ कोटी होता. बुधवारी बाजारात थोडी तेजी दिसली आणि ₹३४६.३७ कोटी निव्वळ खरेदी झाली. मात्र, गुरुवारी पुन्हा ₹३,५७९.५० कोटी एवढी मोठी रक्कम बाहेर गेली. शुक्रवारी आठवड्याचा शेवट ₹१,८३०.०० कोटीच्या एकूण आऊटफ्लोने झाला, जरी इक्विटीमध्ये ₹१,१११.५३ कोटी निव्वळ इनफ्लो दिसला. एकूणच, या आठवड्यात इक्विटीमधून ₹१२,८१७.११ कोटी बाहेर गेले.
परदेशी विक्रीमागील कारणे
विश्लेषकांच्या मते, FPIs ची ही सततची विक्री अनेक कारणांमुळे होत आहे. जागतिक बाजारातील अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions), कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे कमकुवत होणे या प्रमुख कारणांमुळे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांमधील (Emerging Economies) गुंतवणूकदारांचा रस कमी झाला आहे. 'या वर्षीची FPI विक्री मागील वर्षाच्या एकूण विक्रीपेक्षा जास्त झाली आहे,' असे मत Geojit Investments Limited चे मुख्य गुंतवणूक रणनीतीकार डॉ. व्ही. के. विजयकुमार यांनी व्यक्त केले. त्यांनी असेही नमूद केले की, भारतारख्या AI लॅगार्ड्स (AI Laggards) समजल्या जाणाऱ्या देशांमधून भांडवल AI-केंद्रित कंपन्यांकडे वळत आहे.
Morningstar Investment Research India चे प्रिन्सिपल मॅनेजर रिसर्च, हिमांशु श्रीवास्तव यांनी सांगितले की, जागतिक वाढीबद्दलची अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि तेलाच्या किमतींमधील अस्थिरता ही प्रमुख कारणे आहेत. मजबूत अमेरिकन डॉलर आणि वाढणारे US बॉन्ड यील्ड्स (Bond Yields) यामुळे सुरक्षित गुंतवणुकीकडे कल वाढला आहे, ज्यामुळे भारतासारख्या बाजारातून भांडवल वळवले जात आहे.
स्थानिक गुंतवणूकदारांचा आधार
परदेशी गुंतवणूकदारांकडून मोठ्या प्रमाणात विक्री होत असली तरी, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) बाजारात मोठा आधार दिला आहे. अंदाजानुसार, DIIs ची निव्वळ खरेदी या आठवड्यात सुमारे ₹१८,५२४-१८,५२५ कोटी इतकी होती. या मजबूत खरेदीमुळे परदेशी विक्रीचा मोठा भाग शोषला गेला आणि बेंचमार्क निर्देशांकांना स्थिरता मिळण्यास मदत झाली. बाजारातील सहभागी आता अमेरिका-इराण तणाव, तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि येणाऱ्या तिमाहीतील कंपन्यांचे निकाल यावर लक्ष ठेवून आहेत.