देशातील मोठ्या शहरांमध्ये FMCG क्षेत्रातील ऑनलाइन विक्रीने **२१%** चा आकडा गाठला आहे. पारंपरिक रिटेलला मागे टाकत ई-कॉमर्सचा दबदबा वाढत असताना, ग्रामीण भागातील कमजोर मागणीमुळे संपूर्ण क्षेत्राला **२%** व्हॉल्यूम घसरणीचा फटका बसला आहे.
डिजिटल क्रांती आणि रिटेलमधील बदल
भारतीय FMCG क्षेत्रात सध्या एक मोठे स्थित्यंतर पाहायला मिळत आहे. देशातील आठ प्रमुख महानगरांमध्ये आता एकूण व्यवसायापैकी २१% हिस्सा हा ऑनलाइन विक्रीचा आहे. गेल्या तिमाहीत हा आकडा १९% होता, जो आता वेगाने वाढत आहे. शहरी ग्राहक आता क्विक-कॉमर्स आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर दैनंदिन गरजांसाठी मोठ्या प्रमाणावर करत आहेत.
पारंपारिक व्यापारावर परिणाम
पारंपारिक किरकोळ दुकानांचा बाजारातील वाटा अजूनही ८१% असला तरी, जून तिमाहीत यामध्ये ४% नी घट झाली आहे. याचे मुख्य कारण ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील मागणीत झालेली घट हे आहे. निमशहरी भागात डिजिटल क्रांती मोठ्या शहरांच्या तुलनेत ३ पट वेगाने होत आहे, अशी माहिती NielsenIQ च्या आकडेवारीतून समोर आली आहे.
बड्या कंपन्यांची धोरणे
Nestle India आणि Marico यांसारख्या मोठ्या कंपन्या आता डिजिटल माध्यमांवर जास्त लक्ष केंद्रित करत आहेत. Nestle ची ई-कॉमर्समधील भागीदारी २०२१ पासून दुपटीने वाढली आहे, तर Marico आपल्या देशांतर्गत महसुलाच्या २०% वाटा डिजिटल आणि क्विक-कॉमर्सद्वारे मिळवत आहे.
चिंतेची बाब: व्हॉल्यूममध्ये घट
बाजारातील वाढ ही सध्या केवळ किमती वाढवल्यामुळे (Price Hikes) दिसत आहे. जून तिमाहीत FMCG क्षेत्रात व्हॉल्यूममध्ये २% ची घट झाली आहे. एकूण मूल्य वाढीचा दर हा ०.८% इतकाच मर्यादित राहिला आहे, ज्यामध्ये २.८% ची दरवाढ समाविष्ट आहे. महागाईचा दबाव असाच राहिला, तर ही वाढ शाश्वत राहील का, असा प्रश्न गुंतवणूकदारांसमोर उभा ठाकला आहे.