जून महिन्याच्या उत्तरार्धात विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) भारतीय शेअर बाजारात शुद्ध खरेदीदार म्हणून परतले आहेत. त्यांनी तब्बल ₹14,109 कोटींची गुंतवणूक केली आहे. महिन्याच्या सुरुवातीला झालेल्या मोठ्या विक्रीला (Outflows) हा एक मोठा बदल आहे, ज्यामुळे बाजारातील सेंटिमेंटमध्ये सुधारणा झाल्याचे दिसत आहे.
विदेशी गुंतवणूकदारांची धोरणात्मक खेळी
गेल्या काही महिन्यांपासून भारतीय शेअर बाजारातून पैसे काढून घेणारे विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) जून २०२६ च्या उत्तरार्धात अचानक खरेदी करताना दिसले. या काळात त्यांनी भारतीय बाजारात तब्बल ₹14,109 कोटींची निव्वळ गुंतवणूक केली. विशेष म्हणजे, यापूर्वी जूनच्या पहिल्या पंधरवड्यात याच गुंतवणूकदारांनी बाजारातून ₹63,450 कोटी एवढी मोठी रक्कम काढून घेतली होती.
कोणत्या क्षेत्रांमध्ये वाढ?
नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी (NSDL) च्या आकडेवारीनुसार, विदेशी गुंतवणूकदारांची ही नव्याने आलेली आवड सर्व क्षेत्रांमध्ये सारखी नव्हती. सर्वाधिक गुंतवणूक ₹14,634 कोटी 'फायनान्शियल सर्व्हिसेस' (Financial Services) क्षेत्रात झाली. याउलट, महिन्याच्या पहिल्या सहामाहीत या क्षेत्रातून ₹11,263 कोटी बाहेर गेले होते. याशिवाय, 'कंस्ट्रक्शन' (Construction) क्षेत्रात ₹3,484 कोटी आणि 'कंझ्युमर सर्व्हिसेस' (Consumer Services) मध्ये ₹3,081 कोटींची गुंतवणूक वाढली.
विक्रीचा दबाव कायम असलेल्या सेक्टर्स
सकारात्मक कल असूनही, सर्वच क्षेत्रांना याचा फायदा झाला नाही. 'मेटल्स' (Metals), 'मायनिंग' (Mining) आणि 'पॉवर' (Power) यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांकडून विक्रीचा दबाव कायम राहिला. या तीन क्षेत्रांमधून जूनच्या उत्तरार्धात एकूण ₹8,114 कोटी बाहेर गेले. तसेच, 'एफएमसीजी' (FMCG) आणि 'आयटी' (IT) क्षेत्रातही विक्रीचा दबाव दिसून आला, पण त्याचा वेग पूर्वीपेक्षा कमी होता.
बाजारातील बदलाचे महत्त्व
गुंतवणूकदारांसाठी FIIs ची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते, कारण त्यांच्या खरेदी-विक्रीच्या धोरणाचा बाजारावर जवळचा परिणाम होतो. अलीकडच्या काळात, FIIs च्या मोठ्या विक्रीमुळे भारतीय बाजारावर नेहमीच दबाव राहिला आहे. अनेक मार्केट विश्लेषकांच्या मते, जर FIIs ने विक्री कमी केली किंवा खरेदीकडे लक्ष दिले, तर भारतीय बाजाराला स्थिरता मिळण्यास मदत होते. विशेषतः जेव्हा देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DIIs) आणि रिटेल गुंतवणूकदार सक्रिय असतात, तेव्हा FIIs चा सकारात्मक पवित्रा बाजाराला अधिक बळ देतो.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
पुढील काळात FIIs हा खरेदीचा ट्रेंड कायम ठेवतात की नाही, याकडे गुंतवणूकदारांनी लक्ष देणे आवश्यक आहे. जूनच्या उत्तरार्धातील ही गुंतवणूक तात्पुरती होती की दीर्घकालीन धोरणाचा भाग, हे येणारे दिवसच सांगतील. तसेच, मेटल्स आणि आयटीसारख्या सध्या विक्रीच्या दबावाखाली असलेल्या क्षेत्रांमध्ये FIIs गुंतवणूक करतात का, यावर लक्ष ठेवल्यास या विशिष्ट विभागांचे भविष्य अधिक स्पष्ट होऊ शकेल.