बाजारात मोठी घसरण: FIIs ची विक्री आणि तेलाचा धक्का
जागतिक भू-राजकीय तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती यामुळे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय शेअर बाजारातून मोठ्या प्रमाणात पैसे काढले आहेत. मे 2026 च्या पहिल्या सात दिवसांत ₹21,469 कोटी बाहेर गेल्यानंतर, BSE Sensex आणि NIFTY 50 हे निर्देशांक अवघ्या तीन सत्रांमध्ये 4% पेक्षा जास्त घसरले. यामुळे गुंतवणूकदारांचे तब्बल ₹19 लाख कोटी बुडाले आहेत. BSE वर सूचीबद्ध कंपन्यांचे बाजार भांडवल आता सुमारे ₹455.80 लाख कोटी आहे. दुसरीकडे, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DIIs) याच काळात ₹35,323 कोटी गुंतवून बाजाराला आधार देण्याचा प्रयत्न केला आहे. 12 मे 2026 रोजी Nifty 50 1.83% घसरून 23,379.55 वर बंद झाला, जो सलग पाच दिवसांच्या घसरणीचा क्रम दर्शवतो.
कच्च्या तेलाचा फटका, CAD आणि रुपयाची चिंता
भारताच्या आर्थिक समस्यांना ऊर्जेच्या आघाताने आणि भू-राजकीय अस्थिरतेने अधिक तीव्र केले आहे, ज्यामुळे चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit - CAD) आणि रुपयाच्या मूल्यात मोठी घट होत आहे. पश्चिम आशियातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत आणि FY27 साठी ब्रेंट क्रूड $90–95 प्रति बॅरल राहण्याचा अंदाज आहे. यामुळे, भारताची CAD FY27 मध्ये जीडीपीच्या 2.2% पर्यंत वाढू शकते, जी FY26 मधील अंदाजित 0.8% पेक्षा जास्त आहे. भारतीय रुपया (INR) 12 मे 2026 रोजी अमेरिकन डॉलरसमोर सुमारे ₹95.31 पर्यंत घसरला आहे आणि 2026 च्या अखेरीस ₹95 च्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे. याउलट, अनेक आशियाई चलने मजबूत झाली आहेत. ऐतिहासिकदृष्ट्या, तेलाच्या किमतीत वाढ झाल्यास बाजारात साधारणपणे 5% ची घसरण दिसून येते, पण भूतकाळातील आकडेवारीनुसार, अशा तेजीनंतर सरासरी एक वर्षात बाजार +16.5% पर्यंत सावरतो.
आयात अवलंबित्व, महागाई आणि RBI ची भूमिका
भारताची 85% कच्च्या तेलासाठी आयात अवलंबित्व या परिस्थितीला अधिक गंभीर बनवते. यामुळे CAD वाढतोय आणि रुपयाचे अवमूल्यन आयात खर्च वाढवून महागाईला खतपाणी घालते. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) रुपयातील अस्थिरता कमी करण्याचा प्रयत्न करत असली तरी, ते चलन पातळी जपण्याऐवजी चलनविषयक धोरणावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. 2026 च्या कमी पावसाच्या अंदाजाने (below-normal monsoon) अन्नधान्याच्या किमती वाढण्याचा धोका आहे, ज्यामुळे ग्रामीण उत्पन्न प्रभावित होऊ शकते. हे घटक 'स्टॅगफ्लेशन' (stagflation) म्हणजेच वाढती महागाई आणि मंदावलेली आर्थिक वाढ अशा धोक्यांना आमंत्रण देऊ शकतात.
विश्लेषकांचे भाकीत: अस्थिरता कायम
विश्लेषकांच्या मते, भारतीय बाजारात अल्पकालीन अस्थिरता कायम राहील. भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यास सुधारणा दिसू शकते, पण तेलाच्या वाढत्या किमती आणि FIIs ची विक्री हे मोठे धोके आहेत. Nifty 50 ला 23,550 वर तात्काळ प्रतिकार (resistance) आहे, तर 23,200 च्या खाली गेल्यास 23,000 किंवा 22,200 पर्यंत घसरण अपेक्षित आहे. Bank Nifty मध्येही कमजोरी दिसत असून, 54,200 वर प्रतिकार असून 52,500 पर्यंत घसरण शक्य आहे. जानेवारी 2026 पर्यंत MSCI Emerging Markets Asia निर्देशांकात 25.59% वाढ झाली असली, तरी गेल्या 12 महिन्यांत MSCI India निर्देशांकात 7.09% घट झाली आहे, तर वर्षाच्या सुरुवातीपासून (YTD) BSE Sensex 12.5% आणि NIFTY 50 सुमारे 10.6% घसरले आहेत.
