Whalesbook
अमेरिकेच्या शेअर बाजारासाठी 6 फेब्रुवारी 2026 हा दिवस ऐतिहासिक ठरला. डाऊ जोन्स इंडस्ट्रियल ॲव्हरेजने पहिल्यांदाच 50,000 चा आकडा पार केला. दिवसाअखेरीस हा निर्देशांक 50,115.67 वर बंद झाला. या वर्षी 2026 मध्ये आतापर्यंत 4.3% ची वाढ दिसून आली आहे. या यशामुळे उत्साहात असलेले माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक मोठा दावा केला आहे. त्यांच्या मते, ते राष्ट्राध्यक्षपदी परत आल्यास डाऊ जोन्स 1,00,000 पॉईंट्सपर्यंत पोहोचू शकतो. ट्रम्प यांनी या संभाव्य वाढीचे श्रेय 'ग्रेट टॅरिफ्स'ला (Great Tariffs) दिले आहे. त्यांच्या कार्यकाळात डाऊ जोन्समध्ये 12% पेक्षा जास्त वाढ झाली होती [cite: NEWS1]. सध्याची तेजी जानेवारी महिन्याच्या सकारात्मक कामगिरीवर आधारित आहे, जिथे डाऊने सलग नवव्या महिन्यात वाढ नोंदवली.
मात्र, या तेजीवर आगामी 20 फेब्रुवारी 2026 रोजी येणाऱ्या अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या (Supreme Court) निकालाचे मोठे सावट आहे. हा निर्णय आंतरराष्ट्रीय आपत्कालीन आर्थिक शक्ती कायदा (IEEPA) अंतर्गत लागू केलेल्या टॅरिफच्या कायदेशीरतेवर आधारित आहे [cite: NEWS1, 9, 10, 12, 17]. कायदेशीर तज्ञ आणि बेटिंग मार्केट्सच्या मते, सर्वोच्च न्यायालय सरकारला हे टॅरिफ लावण्याचा अधिकार देईल, याची शक्यता 75% पेक्षा कमी आहे. जर न्यायालयाचा निर्णय सरकारच्या विरोधात आला, तर सरकारला आतापर्यंत गोळा केलेले हजारो अब्ज डॉलर्सचे टॅक्स (Duties) परत करावे लागतील. यातून बाजारात मोठी अनिश्चितता निर्माण होऊ शकते. विशेषतः, कार्यकारी मंडळाने (executive branch) IEEPA चा वापर करून व्यापक टॅरिफ कसे लावले, यावर सुनावणीदरम्यान न्यायालयाच्या प्रश्नांवरून ही चिंता अधिकच वाढली आहे.
डाऊ जोन्सने चांगली कामगिरी केली असली तरी, इतर प्रमुख निर्देशांक संमिश्र चित्र दाखवत आहेत. एस&पी 500 (S&P 500) निर्देशांक जानेवारीच्या मध्यात विक्रमी उच्चांक गाठल्यानंतर महिन्यासाठी 1.4% वाढून बंद झाला, तर या वर्षात आतापर्यंत 1.3% वाढ झाली आहे. याउलट, 6 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत नॅस्डॅक (Nasdaq) निर्देशांकात या वर्षात 0.9% ची घट दिसून आली आहे. 2026 साठी जागतिक आर्थिक विकासाचा अंदाज 2.6% आहे, तर अमेरिकेचा विकास मंदावून 1.5% पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. जे.पी. मॉर्गन ग्लोबल रिसर्चच्या (J.P. Morgan Global Research) अंदाजानुसार, 2026 मध्ये अमेरिका आणि जागतिक स्तरावर मंदी येण्याची 35% शक्यता आहे, तरीही जागतिक इक्विटीसाठी (equities) सकारात्मक दृष्टिकोन आहे.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, टॅरिफ हे दुधारी शस्त्र ठरले आहेत. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की टॅरिफमुळे जीडीपी कमी होतो, ग्राहकांच्या किमती वाढतात आणि घरगुती उत्पन्न कमी होते. 2018-2019 मधील व्यापार युद्धांमुळे (trade disputes) अमेरिकेची निर्यात मोठ्या प्रमाणात प्रभावित झाली होती. सध्याच्या टॅरिफ व्यवस्थेमुळे ग्राहक किंमती आणि महागाईत वाढ होण्याची शक्यता आहे. गोल्डमन सॅक्सच्या (Goldman Sachs) अंदाजानुसार, 2025 च्या उत्तरार्धापासून 2026 च्या पूर्वार्धापर्यंत महागाईत 1% वाढ होऊ शकते. टॅरिफचा ग्राहकांवर होणारा परिणाम 50% पेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे महागाई वाढते आणि व्यवसायांचा खर्च वाढून नफ्यावर परिणाम होतो. ट्रम्प यांचा 1,00,000 डाऊचा अंदाज आकर्षक असला तरी, सर्वोच्च न्यायालयाच्या आगामी निकालामुळे निर्माण झालेली नियामक अनिश्चितता (regulatory uncertainty) पाहता तो सध्या तरी काल्पनिक वाटतो. काही डाऊ जोन्स कंपन्या, जसे की डाऊ इंक. (Dow Inc.), यांना 'होल्ड' रेटिंग (Hold Rating) मिळाले आहे, जे दर्शवते की सर्वच कंपन्यांना या बाजाराचा फायदा होत नाहीये. टॅरिफचा भूतकाळातील परिणाम पाहता, जर सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय व्यापार धोरणावर परिणाम करणारा ठरला, तर नोकरी कपात आणि आर्थिक उत्पादनात घट होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
बाजाराची पुढील वाटचाल बऱ्याच अंशी सर्वोच्च न्यायालयाच्या टॅरिफ निकालावर अवलंबून असेल. जर टॅरिफ अवैध ठरवले गेले, तर सुरुवातीला बाजारात तेजी येऊ शकते. परंतु, व्यापार धोरणातील बदलांचे दूरगामी परिणाम, जागतिक आर्थिक मंदीची शक्यता आणि इतर आर्थिक घटकांमुळे आव्हाने कायम राहतील. जे.पी. मॉर्गनच्या मते 2026 मध्ये इक्विटीसाठी बाजारातील भावना सकारात्मक असली तरी, राजकीय वक्तव्ये, नियामक निकाल आणि आर्थिक मूलभूत तत्त्वे यांच्या समन्वयावरच ट्रम्प यांचे धाडसी बाजाराचे अंदाज पूर्ण होतील की नाही हे ठरेल.