मार्च २०२६ पर्यंत Nifty 50 मध्ये घरगुती संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची (DIIs) हिस्सेदारी विक्रमी **24.9%** पर्यंत पोहोचली आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FIIs) जुलै २०२६ मध्ये पुन्हा खरेदी सुरू केल्याने भारतीय शेअर बाजारात तेजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे, ज्याला GDP वाढीचा अंदाज आणि कच्च्या तेलाच्या घसरत्या किमतींचा आधार मिळत आहे.
घरगुती गुंतवणूकदारांचे वाढते वर्चस्व
भारतीय शेअर बाजारात सध्या घरगुती संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचे (DIIs) वर्चस्व दिसून येत आहे. मार्च २०२६ पर्यंत Nifty 50 मधील DIIs ची हिस्सेदारी विक्रमी 24.9% वर पोहोचली आहे. गेल्या दीड वर्षांपासून परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) मोठ्या प्रमाणात विक्री करत होते, परंतु DIIs च्या खरेदीमुळे बाजाराला स्थैर्य मिळाले आहे.
FIIs च्या भूमिकेत बदल: जुलै २०२६
गेल्या काही काळापासून परदेशी गुंतवणूकदार भारतीय बाजारातून पैसे काढत होते. २०२५ या कॅलेंडर वर्षात FIIs नी ₹2.98 लाख कोटी किमतीचे शेअर्स विकले होते. २०२६ च्या सुरुवातीलाही ही विक्री सुरू राहिली, पण जुलै महिन्यात चित्र बदलले. २९ जुलै २०२६ पर्यंत, FIIs पुन्हा एकदा बाजारात खरेदीदार म्हणून उतरले आणि त्यांनी ₹34,873 कोटी गुंतवले. या बदलामुळे Nifty 50 मधील FIIs ची हिस्सेदारी १२ वर्षांतील नीचांकी पातळी 22.8% वर आली आहे.
मॅक्रो इकॉनॉमी आणि कंपन्यांचे अंदाज
सध्याची सकारात्मकता अनेक मॅक्रोइकॉनॉमिक घटकांमुळे वाढली आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली घट भू-राजकीय तणाव कमी करण्यास मदत करू शकते. कमी झालेले तेलाचे दर, कमकुवत होणारा अमेरिकन डॉलर आणि अमेरिकेतील बॉन्ड यील्ड्समधील घट यामुळे भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठांमध्ये जागतिक भांडवलाचा ओघ वाढण्याची अपेक्षा आहे.
देशांतर्गत स्तरावर, भारताचा GDP चालू आर्थिक वर्षाच्या उत्तरार्धात 8% दराने वाढण्याचा अंदाज आहे. संरक्षण क्षेत्रातील वाढती गुंतवणूक, AI इन्फ्रास्ट्रक्चरचा विस्तार आणि स्पेशॅलिटी केमिकल्स क्षेत्रासाठी 'चायना-प्लस-वन' स्ट्रॅटेजीचे फायदे यांसारख्या दीर्घकालीन घटकांमुळे ही वाढ अपेक्षित आहे. तसेच, देशांतर्गत व्यवसायांना स्थिर मागणी आणि पायाभूत सुविधांवरील सरकारी खर्चामुळे फायदा होत आहे. काही निर्यात-केंद्रित क्षेत्रांना जागतिक आव्हानांना सामोरे जावे लागत असले तरी, कंपन्यांची कामगिरी अजूनही चांगली आहे आणि FY27 पर्यंत अनेक उद्योगांमध्ये कमाई वाढण्याची अपेक्षा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी पुढील दिशा
आता बाजाराचे लक्ष रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या आगामी चलनविषयक धोरण बैठकीकडे लागले आहे. व्याजदर बदलण्याची शक्यता कमी असली तरी, गुंतवणूकदार संभाव्य दर कपातीबद्दल (rate cuts) संकेत शोधत आहेत, जे FY27 च्या तिसऱ्या तिमाहीत अपेक्षित आहेत. याव्यतिरिक्त, FIIs च्या खरेदीचा कल टिकून राहतो का आणि तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार कंपन्यांच्या नफ्यावर कसा परिणाम करतात, यावर पुढील काही महिन्यांत लक्ष ठेवावे लागेल.