चीन आता स्वस्त आणि सामान्य मालाकडून हाय-टेक उत्पादनांकडे वळत आहे. जपानच्या औद्योगिक क्रांतीसारखा हा प्रवास असला तरी, आंतरराष्ट्रीय टॅरिफ आणि 'Made in China' या ब्रँड प्रतिमेचे आव्हान चिनी कंपन्यांसमोर उभे आहे.
दशकांपासून 'Made in China' या टॅगकडे स्वस्त आणि कमी दर्जाच्या वस्तू म्हणून पाहिले जात होते. पण आता चीनमध्ये एक मोठे स्थित्यंतर सुरू आहे. स्वस्त मालाच्या निर्मितीकडून आता हे देश हाय-व्हॅल्यू आणि तंत्रज्ञानप्रधान उत्पादनांकडे वळत आहेत. ही वाटचाल अगदी मध्य-विसाव्या शतकातील जपानच्या औद्योगिक प्रगतीसारखी आहे, जिथे साध्या खेळण्यांपासून सुरू झालेला प्रवास नंतर कॅमेरा आणि ऑटोमोटिव्ह तंत्रज्ञानातील जागतिक नेतृत्वापर्यंत पोहोचला होता.
प्रगतीचे पुरावे
Shenzhen स्थित Viltrox कंपनीने आता कॅमेरा लेन्स निर्मितीमध्ये जागतिक स्पर्धकांना आव्हान देण्यास सुरुवात केली आहे. याशिवाय, चिनी ईव्ही (EV) उत्पादक कंपन्या युरोपियन मार्केटमध्ये वेगाने पाय पसरत आहेत. अनेक ऑटोमोबाईल क्षेत्रांत चिनी तंत्रज्ञान आता पारंपारिक कंपन्यांच्या तोडीस तोड किंवा काही बाबतीत त्याहीपेक्षा सरस ठरत आहे.
आव्हाने आणि निर्बंध
या वाढत्या वर्चस्वाला मोठा विरोधही होत आहे. युरोपियन युनियनने (EU) आपल्या स्थानिक उद्योगांचे रक्षण करण्यासाठी आयातीवर टॅरिफ आणि उत्पादनांवर कोटा (Quota) लावला आहे. १९९० च्या दशकात जपानी कंपन्यांना ज्या ट्रेड वॉरचा सामना करावा लागला होता, तशीच परिस्थिती आज चिनी कंपन्यांची झाली आहे. जागतिक व्यापार धोरणातील बदल आणि संरक्षणवादामुळे कंपन्यांचे Profit Margins कमी होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.
ब्रँडिंगचा पेच
केवळ व्यापार धोरणच नाही, तर चिनी कंपन्यांना एका मानसिक अडथळ्याचाही सामना करावा लागत आहे. Miniso सारख्या अनेक कंपन्या आपली उत्पादने परदेशी ब्रँडसारखी भासतील अशी मांडणी करतात, जेणेकरून त्यांना 'स्वस्त चिनी माल' असा शिक्का बसू नये. ही एक प्रकारची 'ब्रँडिंग असुरक्षितता' आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी ही मोठी कसोटी आहे. चीन या कंपन्यांना 'प्रिमियम' दर्जाची ओळख मिळवून देऊ शकेल का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. भविष्यात हे बदल गुंतवणूकदारांनी बारकाईने टिपणे गरजेचे आहे.