Capital Gains Tax मध्ये मोठे बदल
जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात गुंतवणूकदारांना आणि व्यवसायांना स्थिरता (predictability) मिळावी, या उद्देशाने सरकारने Budget 2026 मध्ये Capital Gains Tax (भांडवली नफा कर) च्या नियमांमध्ये महत्त्वाचे बदल केले आहेत. अर्थमंत्र्यांनी सादर केलेल्या अर्थसंकल्पात (Budget) Capital Gains Tax रचनेत महत्त्वपूर्ण समायोजन केले आहे. बहुतेक Long-Term Capital Gains (LTCG) साठी Indexation benefits काढून टाकण्यात आले आहेत. Indexation मुळे गुंतवणूकदारांना महागाईचा फायदा घेऊन कराचा बोजा कमी करता येत असे. आता 12.5% चा निश्चित दर (flat rate) लागू केला जाईल, ज्यामुळे कर गणना सुलभ होईल आणि पारदर्शकता वाढेल. हा बदल गुंतवणूकदारांमध्ये सातत्य आणि विश्वास वाढवण्यासाठी केला गेला आहे.
नवीन कर दर आणि सूट
या नवीन कर रचनेनुसार, सूचीबद्ध इक्विटी शेअर्स (listed equity shares) आणि इक्विटी-ओरिएंटेड म्युच्युअल फंडांवर (equity-oriented mutual funds) मिळणाऱ्या Long-Term Capital Gains (LTCG) वर ₹1.25 लाखांपर्यंत वार्षिक सूट (exemption) कायम आहे. या मर्यादेपलीकडील नफ्यावर 12.5% दराने कर आकारला जाईल. जी मालमत्ता कमी कालावधीत विकली जाते, त्यावर मिळणाऱ्या Short-Term Capital Gains (STCG) वर आता 20% टॅक्स लागू होईल.
इतर मालमत्ता आणि तज्ञांचे मत
इतर मालमत्तांवरील Short-Term Capital Gains (STCG) वर वैयक्तिक आयकर स्लॅबनुसार (income tax slab rates) कर लागेल. तज्ञांच्या मते, कर रचनेत साधेपणा आणण्याचा आणि निश्चित कर दर ठेवण्याचा हा बदल गुंतवणूकदारांना सातत्य आणि निश्चितता देण्यासाठी महत्त्वाचा आहे, विशेषतः जागतिक बाजारात अस्थिरता असताना. SK Patodia & Associate LLP चे Mihir Tanna यांनी नमूद केले की, 'Surcharge आणि 4% शिक्षण सेस (Education Cess) लागू झाल्यास अंतिम कर दायित्व वाढू शकते.' Taxspanner चे Co-founder & CEO Sudhir Kaushik म्हणाले की, 'Indexation benefits काढून टाकल्याने Capital Gains Taxation मध्ये अधिक साधेपणा आणि समानता येईल.' या बदलांमुळे सरकार आर्थिक स्थिरतेला प्राधान्य देत असल्याचे दिसून येते, ज्यामुळे दीर्घकालीन गुंतवणुकीला प्रोत्साहन मिळण्याची अपेक्षा आहे.