भारताचा फॉरेक्स रिझर्व्ह **$800 अब्ज** चा टप्पा ओलांडून विक्रमी स्तरावर पोहोचला असला तरी, BNP Paribas ने सावधगिरीचा इशारा दिला आहे. यातील **$127 अब्ज** रक्कम ही तात्पुरत्या स्वरूपातील एनआरआय (NRI) डिपॉझिट्समुळे वाढली असून, यामुळे भविष्यात चलन अस्थिरतेचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
फॉरेक्स रिझर्व्हमधील 'टेंपररी' फंड्सची भीती
भारताच्या परकीय चलन साठ्याने $800 अब्ज चा टप्पा गाठला असला तरी, BNP Paribas च्या ताज्या अहवालानुसार हे चित्र तितकेसे भक्कम नाही. बँकेच्या मते, यातील $127 अब्ज रक्कम ही 'फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट' (FCNR) डिपॉझिट्सच्या स्वरूपात आहे. हे भांडवल तात्पुरते असून, पुढील ३ ते ५ वर्षांत देशाबाहेर जाऊ शकते, ज्यामुळे लिक्विडिटीचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो.
मॅक्रो इकॉनॉमीवरील दबाव
सध्याच्या परिस्थितीत रुपयाच्या मूल्यात १ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली आहे, तर १० वर्षांचे सरकारी बाँड यील्ड ७ टक्क्यांच्या वर गेले आहेत. भारतीय आणि अमेरिकन बाँड्समधील परताव्याचा फरक कमी झाल्यामुळे परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FIIs) आता नेट सेलर बनले आहेत.
अर्थव्यवस्थेची मंदावलेली गती
- मॅन्युफॅक्चरिंग PMI: ऑगस्टमध्ये ५२.८ पर्यंत खाली आला आहे, जो ऑगस्ट २०२१ नंतरचा नीचांकी स्तर आहे.
- औद्योगिक उत्पादन: स्टील उत्पादनातील वाढ केवळ ०.३ टक्के राहिली आहे.
- महागाई: फूड इन्फ्लेशन ५.७ टक्क्यांवर पोहोचले असून, त्याचा थेट परिणाम ग्राहक किंमत निर्देशांकावर (CPI) होऊन तो ४.८ टक्क्यांवर स्थिरावला आहे.
- शेतीवर संकट: धरणसाठ्यांची पातळी गेल्या वर्षीच्या ८३ टक्क्यांवरून ६८ टक्क्यांवर घसरली आहे, ज्यामुळे कृषी उत्पादनावर दबाव येण्याची शक्यता आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, गुंतवणूकदारांनी आता रुपयाची स्थिरता, एफआयआय (FII) प्रवाह आणि शहरी-ग्रामीण वापराशी संबंधित कंपन्यांच्या निकालांकडे बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.