मार्केट व्हॅल्यूत मोठी झेप
भारताच्या श्रीमंतांच्या यादीत झालेला बदल हा Adani Group च्या मार्केट कॅपिटलायझेशनमध्ये (Market Capitalization) झालेल्या प्रचंड वाढीचा परिणाम आहे. गेल्या काही काळातील चढ-उतारानंतर, या समूहाने 2026 मध्ये अंदाजे ₹5 लाख कोटींची मार्केट व्हॅल्यू जोडली आहे. मजबूत कमाई आणि खवडा येथील नवीकरणीय ऊर्जा प्रकल्पांसारख्या महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांच्या यशस्वी कार्यान्वयनामुळे ही वाढ झाली आहे. ग्रुपचे एकूण मार्केट कॅपिटलायझेशन ₹20 लाख कोटींच्या जवळ पोहोचले आहे. Adani Enterprises, Adani Power आणि Adani Ports या कंपन्यांनी भारतातील टॉप 20 लिस्टेड कंपन्यांमध्ये स्थान मिळवले आहे.
कायदेशीर स्पष्टता आणि संस्थात्मक गुंतवणूक
समूहाच्या आर्थिक स्थितीत आलेली स्थिरता ही कायदेशीर प्रकरणांच्या अंतिम समाप्तीमुळे शक्य झाली आहे. मे 2026 मध्ये, अमेरिकेच्या न्याय विभागाने गौतम अदानी आणि त्यांचे पुतणे सागर अदानी यांच्यावरील सर्व गुन्हेगारी आरोप सिद्ध करण्यासाठी पुरेसे पुरावे नसल्याचे सांगत फसवणुकीचे आरोप मागे घेतले. या विकासामुळे आणि प्रादेशिक निर्बंधांवरील समेटामुळे आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे. संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी यावर अधिक लक्ष केंद्रित केले आहे. FY26 मध्ये Adani पोर्टफोलिओने ₹94,834 कोटींचा EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization) नोंदवला आहे, तर ग्रुपने 3.3x च्या नेट डेब्ट-टू-इबीटीडीए (Net Debt-to-EBITDA) गुणोत्तरासह ताळेबंदात शिस्त राखली आहे.
एनर्जी कंपन्यांमधील फरक
Adani Group चा पायाभूत सुविधांवर आधारित पोर्टफोलिओ सध्या वेगाने प्रगती करत असताना, Reliance Industries समोर अधिक गुंतागुंतीचे वातावरण आहे. Reliance च्या शेअर्सवर दबाव दिसून येत आहे, ज्यामुळे मागील सहा महिन्यांत मार्केट व्हॅल्यूत घट झाली आहे. ऊर्जा आणि पेट्रोकेमिकल क्षेत्रातील Reliance भू-राजकीय तणावामुळे वाढलेल्या शिपिंग आणि विमा खर्चांना संवेदनशील आहे. Adani च्या नवीकरणीय ऊर्जा विभागाच्या 2030 पर्यंत 50 GW क्षमतेच्या ध्येयापेक्षा वेगळा दृष्टिकोन ठेवून, Reliance रिटेल, डिजिटल सेवा आणि पारंपरिक ऊर्जा क्षेत्रातील बदलांवर काम करत आहे, जिथे मार्जिन कमी होण्याची चिंता संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना सतावत आहे.
जोखीम घटक आणि संरचनात्मक असुरक्षितता
सध्याच्या आशावादाव्यतिरिक्त, बाजारातील परिस्थितीबद्दल एक संशयवादी दृष्टिकोन सूचित करतो की अजूनही महत्त्वपूर्ण धोके आहेत. Adani Group च्या मूल्यांमधील जलद वाढीमुळे हे पोर्टफोलिओ व्याज दरातील चढ-उतार आणि त्यांच्या आक्रमक पायाभूत सुविधांच्या गरजांसाठी स्वस्त भांडवलाच्या उपलब्धतेवर अत्यंत संवेदनशील आहे. जरी अमेरिकेतील कायदेशीर प्रकरण संपले असले तरी, समूहावर त्यांच्या प्रशासकीय मानके आणि कर्ज-सेवा क्षमतेबाबत जागतिक स्तरावर लक्ष ठेवले जात आहे. Reliance Industries ला त्यांच्या सध्याच्या मूल्यांकनाला समर्थन देण्याचे आव्हान आहे, कारण मागील तीन वर्षांपासून त्यांचा ROE (Return on Equity) अपेक्षांपेक्षा कमी राहिला आहे. दोन्ही कंपन्या अत्यधिक लीव्हरेज्ड (Leveraged) आणि भांडवल-केंद्रित असलेल्या क्षेत्रात कार्यरत आहेत, ज्यामुळे जागतिक तरलतेत अचानक घट झाल्यास किंवा भारतातील पायाभूत सुविधांवरील खर्चाच्या प्राधान्यांमध्ये बदल झाल्यास त्या असुरक्षित ठरू शकतात.
