राष्ट्रीय सत्तेचे नवे सूत्र: ऊर्जा आणि बुद्धिमत्ता
एका महत्त्वाच्या कार्यक्रमात बोलताना अदानी ग्रुपचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांनी मोठे विधान केले आहे. त्यांच्या मते, कोणत्याही देशाला खऱ्या अर्थाने आत्मनिर्भर व्हायचे असेल, तर ऊर्जा सुरक्षा सर्वात महत्त्वाची आहे. जागतिक पुरवठा साखळ्या (Global Supply Chains) आता राष्ट्रीय हितसंबंधांनुसार बदलत आहेत, त्यामुळे व्यापार मार्ग खुले आणि सुरक्षित असणे आवश्यक आहे.
भविष्यातील वर्चस्वाचे दोन आधारस्तंभ
गौतम अदानी यांनी २१ व्या शतकात राष्ट्रीय सत्तेसाठी ऊर्जा सुरक्षा आणि डिजिटल बुद्धिमत्ता (Digital Intelligence) हे दोन प्रमुख आधारस्तंभ असल्याचे सांगितले. 'जो देश आपली ऊर्जा नियंत्रित करेल, तो देश आपले औद्योगिक भविष्य घडवेल. आणि जो देश आपली कम्प्युट पॉवर (Compute Power) नियंत्रित करेल, तो देश बुद्धिमत्तेचे भविष्य नियंत्रित करेल,' असे ते म्हणाले. दीर्घकालीन आर्थिक आणि भू-राजकीय (Geopolitical) ताकदीसाठी हे दुहेरी नियंत्रण महत्त्वाचे आहे.
अमेरिका आणि चीनचे धोरणात्मक लक्ष
अदानी यांनी नमूद केले की, अमेरिका आणि चीन दोन्ही देश ऊर्जा आणि प्रगत संगणकीय क्षेत्रात (Advanced Computing) आत्मनिर्भरतेचे महत्त्व जाणतात. त्यांची व्यवस्था वेगळी असली तरी, या महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये वर्चस्व मिळवण्याचे त्यांचे ध्येय स्पष्ट आहे. चीनने AI क्षेत्रात नेतृत्व मिळवण्यासाठी आणि परदेशी सेमीकंडक्टरवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी चाललेले प्रयत्न हे जागतिक ट्रेंडचेच उदाहरण आहे.
भारतासाठी यातील धडे
अदानींच्या या विधानांनी भारताला आपली ऊर्जा निर्मिती आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा (Digital Infrastructure) वाढवण्यासाठी एक मोलाचा संदेश दिला आहे. देशांतर्गत ऊर्जा स्रोत सुरक्षित करणे आणि स्वतंत्र कम्प्युट व AI क्षमता विकसित करणे, या केवळ आर्थिक संधी नाहीत, तर भारताला जागतिक स्तरावर स्वतःचे औद्योगिक आणि बुद्धिमत्तेचे भविष्य घडवण्यासाठी अत्यंत आवश्यक पावले आहेत, असे त्यांनी मांडले.
