आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू यांनी अमरावतीला 'क्वांटम हब' बनवण्यासाठी ३ फेब्रुवारी २०२७ ची डेडलाईन निश्चित केली आहे. 'PanIIT आंध्र प्रदेश समिट २०२६' मध्ये त्यांनी **₹५०० कोटींच्या** डीप-टेक व्हेंचर फंडची घोषणा केली.
आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू यांनी अमरावतीला जागतिक तंत्रज्ञान केंद्र बनवण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले आहे. विजयवाडा येथे पार पडलेल्या 'PanIIT आंध्र प्रदेश समिट २०२६' मध्ये त्यांनी ३ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत अमरावतीमध्ये क्वांटम कॉम्प्युटिंग ऑपरेशन्स सुरू करण्याचे ध्येय निश्चित केले आहे. या कार्यक्रमात त्यांनी ५ क्वांटम कॉम्प्युटर्स असलेली 'Q-Shiva' ही टेस्ट लॅब देखील सुरू केली.
अमरावती क्वांटम व्हॅली प्रकल्प
हा प्रकल्प राज्याची आर्थिक धुरा डीप-टेक, सेमीकंडक्टर आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) कडे वळवण्यासाठी डिझाइन करण्यात आला आहे. यासाठी सरकारने ₹५०० कोटींचा डीप-टेक व्हेंचर फंड जाहीर केला आहे, जो राज्यातील स्टार्टअप्सना सुरुवातीच्या टप्प्यावर मदत करेल.
सरकारी धोरण आणि नियोजन
जानेवारी २०२७ पर्यंत एक सर्वसमावेशक 'डीप-टेक पॉलिसी पॅकेज' आणण्याची तयारी सरकारने केली आहे. यामध्ये अवकाश, संरक्षण, ऊर्जा आणि कृषी यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांचा समावेश असेल. प्रगतीवर लक्ष ठेवण्यासाठी सरकारने 'PanIIT अमरावती ग्लोबल कौन्सिल'ची स्थापना केली असून, ते ५ लाखांहून अधिक IIT माजी विद्यार्थ्यांच्या नेटवर्कचा वापर करणार आहेत.
आव्हाने आणि पुढील वाटचाल
प्रकल्पाची अंमलबजावणी आव्हानात्मक आहे. प्रायोगिक तत्त्वावरील लॅबमधून मोठ्या प्रमाणावरील क्वांटम पायाभूत सुविधांकडे जाण्यासाठी खाजगी गुंतवणूक आणि तज्ज्ञ मनुष्यबळाची गरज भासेल. IBM, TCS आणि L&T यांसारख्या कंपन्यांशी समन्वय साधून हे तंत्रज्ञान विकसित करणे, हे सरकारसमोरील मोठे आव्हान असेल. या प्रकल्पाचे यश सरकारची धोरणात्मक सुसंगतता आणि पायाभूत सुविधा पुरवण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून असेल.