AI इन्फ्रास्ट्रक्चरवरील जागतिक खर्च २०२६ मध्ये **$1 ट्रिलियन** वर पोहोचला आहे. मात्र, मोठ्या टेक कंपन्या आता स्वतःच्या प्रॉफिटपेक्षा कर्जावर जास्त अवलंबून असल्याने बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील क्रांतीसाठी जगभरात सुरू असलेल्या स्पर्धेत २०२६ मध्ये एक मोठा टप्पा पार झाला आहे. AI इन्फ्रास्ट्रक्चरवर झालेला एकूण खर्च आता $1 ट्रिलियन च्या वर गेला आहे. या गुंतवणुकीमुळे तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी हालचाल दिसत असली, तरी आता यातील आर्थिक बाजू चिंतेचा विषय ठरत आहे. मोठ्या टेक कंपन्या, ज्यांना 'हायपरस्केलर्स' म्हटले जाते, त्या आता डेटा सेंटर्स आणि महागड्या हार्डवेअरसाठी स्वतःच्या कमाईवर अवलंबून न राहता कर्जरोख्यांच्या (Bond Market) माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात भांडवल उभारणी करत आहेत.
कर्जाचा वाढता डोंगर
केवळ २०२६ या एका वर्षात AI-संबंधित बॉन्ड इश्यू $300 बिलियन वर पोहोचले आहेत. या कंपन्यांना आता अमेरिकन सरकारशी (US Treasury Debt) कर्जासाठी स्पर्धा करावी लागत आहे. बाजारात नवीन कर्जाचा पुरवठा वाढल्यामुळे आणि AI गुंतवणुकीतून मिळणाऱ्या नफ्याबाबत साशंकता असल्याने गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. यामुळे कंपन्यांसाठी कर्ज घेण्याचा खर्च (Interest rates/Premiums) आता वाढला आहे.
Oracle चा कस लागला
बाजाराच्या नजरा सध्या Oracle वर खिळल्या आहेत. डेटा सेंटर उभारणीसाठी Oracle मोठ्या प्रमाणावर खर्च करत आहे, मात्र त्यांच्या आर्थिक निकषांवर तज्ज्ञांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. सध्या Oracle चे कर्ज रेटिंग 'जंक' दर्जाच्या अगदी एक पाऊल वर आहे. त्यांच्या डिफॉल्ट विम्याचा खर्च (Insurance cost against default) बहुवार्षिक उच्चांकावर पोहोचला आहे. Microsoft सारख्या कंपन्यांकडे मोठी रोख रक्कम असताना, Oracle च्या आव्हानात्मक परिस्थितीमुळे संपूर्ण टेक उद्योगावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.
भविष्यातील आव्हाने
केवळ डेटा सेंटर्स उभारणे पुरेसे नसून, त्यासाठी लागणारी प्रचंड वीज (Power) पुरवठ्याची समस्या आणि गुंतागुंतीच्या ऑफ-बॅलन्स-शीट स्ट्रक्चर्समुळे गुंतवणूकदारांना कंपनीची नेमकी आर्थिक स्थिती समजणे कठीण झाले आहे. आता आगामी तिमाही निकालांमध्ये, कंपन्या आपल्या कर्जाचा ताण कसा सांभाळतात, यावरच पुढील दिशा अवलंबून असेल.