Whalesbook
अमेरिकेची अर्थव्यवस्था: AI चा जलवा आणि महागाईची चिंता
अमेरिकेची अर्थव्यवस्था सध्या एका नाजूक परिस्थितीतून जात आहे. एका बाजूला आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मधील जबरदस्त गुंतवणुकीमुळे सकल राष्ट्रीय उत्पादन (GDP) वाढले आहे, तर दुसऱ्या बाजूला महागाईने (Inflation) डोके वर काढले आहे. हे दोन्ही घटक बाजारासाठी महत्त्वाचे आहेत.
U.S. स्टॉक फ्युचर्समध्ये तेजी दिसून आली, जी मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या मजबूत कमाईमुळे (Earnings) आणि 2.0% दराने वाढलेल्या पहिल्या तिमाहीतील GDP मुळे चालली आहे. या वाढीमध्ये AI गुंतवणुकीचा मोठा वाटा आहे. विशेषतः डेटा सेंटर्स आणि हार्डवेअरवरील खर्चामुळे हा आकडा गाठला गेला. या वाढीचा सुमारे 75% वाटा AI संबंधित गुंतवणुकीचा आहे.
मात्र, या आर्थिक प्रगतीसोबतच महागाईतही मोठी वाढ झाली आहे. फेडरल रिझर्व्हचा (Fed) मुख्य महागाई मापक असलेला पर्सनल कन्झम्प्शन एक्सपेंडिचर्स (PCE) प्राईस इंडेक्स मार्चमध्ये 0.7% ने वाढला, जो 2022 नंतरची सर्वात मोठी मासिक वाढ आहे. यामुळे वार्षिक महागाई 3.5% पर्यंत पोहोचली. कोर पीसीईमध्येही मासिक 0.3% आणि वार्षिक 3.2% वाढ दिसली, जी वाढत्या किमती दर्शवते.
या महागाईच्या वाढीमुळे युरोपियन सेंट्रल बँक (ECB) वर दबाव वाढला आहे. बाजारात अशी चर्चा आहे की, जूनमध्ये ECB व्याजदर वाढवू शकते. मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे ऊर्जा किमती वाढत असल्याने महागाईचा धोका अधिकच वाढला आहे. यामुळे कच्च्या तेलाचे फ्युचर्स (WTI) $107 च्या जवळ पोहोचले आहेत.
दरम्यान, Apple Inc. (AAPL) च्या शेअर्सनी विस्तारित ट्रेडिंग सत्रात चांगली कामगिरी केली. कंपनीने मजबूत उत्पन्नाचा (Revenue) अंदाज वर्तवला आहे. Apple चे शेअर्स सुमारे $271.35 वर होते आणि कंपनीचे बाजारभांडवल (Market Cap) सुमारे $3.98 ट्रिलियन आहे. मात्र, Apple चा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो सुमारे 34.1-34.3 आहे, जो त्याच्या 10 वर्षांच्या सरासरी 26.29 पेक्षा 30% जास्त आहे. Microsoft चा P/E रेशो सुमारे 26.2-26.7 आहे, तर Nvidia चा 42.4-42.7 आहे.
अमेरिकेत, मार्च महिन्यात वैयक्तिक बचत दर (Personal Saving Rate) 3.6% पर्यंत घसरला, जो 2022 नंतरचा नीचांक आहे. याचा अर्थ ग्राहक वाढत्या खर्चांसाठी त्यांच्या बचतीचा वापर करत आहेत.
AI मध्ये होणारी मोठी गुंतवणूक अर्थव्यवस्थेला गती देत आहे. या तंत्रज्ञान कंपन्यांमध्ये होणारा भांडवली खर्च (Capital Allocation) एक मोठा बदल दर्शवतो. परंतु, यामुळे निर्माण होणारी महागाई ECB साठी एक आव्हान आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, भू-राजकीय संघर्ष किंवा ऊर्जा किमती वाढल्यास, केंद्रीय बँका अपेक्षेपेक्षा जास्त आक्रमकपणे व्याजदर वाढवू शकतात.
Apple च्या मूल्यांकनावर (Valuation) प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे, कारण त्याचा P/E रेशो सरासरीपेक्षा जास्त आहे आणि ते बाजाराच्या तुलनेत मागे पडले आहे. AI क्षेत्रातील नावीन्यपूर्णतेचा अभाव आणि चीनसारख्या बाजारपेठेतील संभाव्य आर्थिक आव्हाने यांसारख्या गोष्टी Apple साठी तोटे ठरू शकतात. विश्लेषक Apple ला 'मॉडरेट बाय' (Moderate Buy) रेटिंग देत आहेत आणि त्याची सरासरी लक्ष्य किंमत (Median Price Target) $300.34 आहे. मात्र, महागाई आणि केंद्रीय बँकांच्या निर्णयांबद्दलची अनिश्चितता बाजारात अस्थिरता निर्माण करू शकते.