जागतिक बाजारात AI क्षेत्राने वेग पकडला असला तरी वाढत्या US Treasury yields मुळे कर्जाचा खर्च वाढला आहे. अशा स्थितीत भारतीय अर्थव्यवस्थेत सोन्याच्या बदल्यात कर्ज (Gold Loan) घेण्याचा ट्रेंड जोर धरत आहे, ज्यामुळे बँकांचे पोर्टफोलिओ आणि आर्थिक परिस्थितीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे झाले आहे.
जागतिक वित्तीय बाजारात सध्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तेजी आणि वाढत्या कर्जाच्या खर्चाचा संघर्ष पाहायला मिळत आहे. एका बाजूला आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील आशादायी चित्र आहे. Nvidia ने नुकत्याच जाहीर केलेल्या Q2 FY27 च्या रिपोर्टनुसार, कंपनीचे रेव्हेन्यू $96.2 बिलियन इतके असून, यात वार्षिक 106% वाढ झाली आहे. यामुळे AI बद्दलच्या भीतीला काहीसा दिलासा मिळाला आहे. मात्र, हा विस्तार कर्ज घेऊन केला जात असल्याने आणि अमेरिकेवरील राष्ट्रीय कर्ज $40 ट्रिलियनच्या वर गेल्याने, US Treasury yields बहुवर्षीय उच्चांकावर पोहोचले आहेत. याचा थेट परिणाम जागतिक स्तरावरील कर्ज घेण्याच्या खर्चावर होत आहे.
भारतात Gold Loan कडे वाढता कल
विकसित बाजारपेठांमध्ये लिक्विडिटीचा प्रश्न असताना, भारतीय अर्थव्यवस्थेत सोन्याच्या बदल्यात कर्ज घेण्याचा ट्रेंड वेगाने वाढतो आहे. लोक आपल्या सोन्याच्या साठ्याला तारण ठेवून दैनंदिन गरजा आणि व्यवसायासाठी कर्ज घेत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे, अनसिक्युअर्ड पर्सनल लोनच्या तुलनेत सोन्याच्या कर्जाचे व्याजदर सुमारे 3% कमी असतात. Indian Bank सारख्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांचे लक्ष्य आहे की, FY27 च्या अखेरीस त्यांचे सोन्याच्या कर्जाचे पोर्टफोलिओ ₹1.5 ट्रिलियनचा टप्पा पार करेल.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके
जरी हे कर्ज सोपे वाटत असले, तरी त्यात काही धोके आहेत. जर सोन्याच्या किमतीत घट झाली किंवा कर्जदाराची परतफेड करण्याची क्षमता कमी झाली, तर बँकांसाठी तो मोठा धोका ठरू शकतो. तसेच, कर्जदारांना त्यांचे मौल्यवान दागिने गमावण्याची भीती असते, ज्याचा परिणाम भविष्यात ग्राहकांच्या मानसिकतेवर होऊ शकतो.
इंधन दरांचा दबाव
दुसरीकडे, मध्य पूर्वेतील तणावामुळे Brent Crude च्या किमती $86 ते $90 प्रति बॅरल या दरम्यान स्थिरावल्या आहेत. भारत आपली मोठी ऊर्जा गरज आयात करतो, त्यामुळे तेलाच्या वाढत्या किमती उत्पादन आणि लॉजिस्टिक कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम करू शकतात. सध्याच्या घडीला रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) धोरणांकडे आणि भारतीय ग्राहकांच्या खर्चाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.