AI मुळे जागतिक स्तरावर नोकऱ्यांमध्ये घट; भारतीय IT क्षेत्रावर काय होणार परिणाम?

नोकरभरतीवर AI चा परिणाम

जगभरातील विकसित अर्थव्यवस्थांमध्ये, विशेषतः अमेरिका, जर्मनी आणि कॅनडासारख्या देशांत जनरेटिव्ह AI मुळे तंत्रज्ञान आणि सॉफ्टवेअर क्षेत्रात नोकऱ्यांच्या निर्मितीचा वेग मंदावला आहे. Goldman Sachs च्या अहवालानुसार, कॉर्पोरेट जगतात AI टूल्सचा वापर वाढल्यामुळे आता पूर्वीसारख्या मोठ्या प्रमाणावर कर्मचाऱ्यांची गरज भासत नाहीये. कंपन्या आता 'माणसांऐवजी सॉफ्टवेअरच्या कार्यक्षमतेवर' (Software-led efficiency) भर देत आहेत.

भारतीय IT क्षेत्रापुढील मोठे आव्हान

भारतीय IT कंपन्या वर्षानुवर्षे 'पिरॅमिड मॉडेल'वर काम करत आहेत, जिथे महसूल वाढवण्यासाठी मोठ्या संख्येने कर्मचाऱ्यांची, विशेषतः ज्युनिअर लेव्हलच्या स्टाफची भरती केली जाते. मात्र, आता पाश्चिमात्य क्लायंट्सना कमी खर्चात आणि अधिक वेगाने काम हवे आहे, ज्यामुळे भारतीय IT कंपन्यांना महसूल वाढीचा दर कर्मचाऱ्यांच्या संख्येपासून वेगळा (Decouple) करावा लागणार आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत संधी आणि धोके?

• संधी: जर भारतीय कंपन्यांनी यशस्वीपणे AI आधारित ऑटोमेशनचा वापर केला, तर त्यांचे पेरोल खर्च कमी होऊन नफ्याचे मार्जिन (Profit Margins) वाढू शकते. अनेक कंपन्या आता कोडिंग, टेस्टिंग आणि मेंटेनन्ससाठी स्वतःचे AI प्लॅटफॉर्म विकसित करत आहेत.

• धोका: पारंपारिक बिझनेस मॉडेल, जिथे कामाचे बिल 'तासांनुसार' किंवा 'माणसांनुसार' आकारले जाते, त्याला मोठा धक्का बसू शकतो. जर क्लायंट्सनी 'आउटकम-बेस्ड' बिलिंग सुरू केले, तर कंपन्यांना कमी संसाधनांत जास्त मूल्य सिद्ध करावे लागेल.

भविष्यात, कंपन्यांच्या तिमाही निकालांदरम्यान मॅनेजमेंट काय भाष्य करते, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे आवश्यक आहे. 'हेडकाउंट-लिंक्ड' महसुलाकडून 'प्रोडक्टिव्हिटी-लेड' महसुलाकडे होणारा हा प्रवासच भारतीय IT कंपन्यांचे दीर्घकालीन भविष्य ठरवणार आहे.