दुबईस्थित Spiro कंपनीने आफ्रिकेच्या बाजारपेठेत बॅटरी-स्वॅपिंग इलेक्ट्रिक दुचाकींद्वारे आपले पाय रोवण्यास सुरुवात केली आहे. यामुळे आफ्रिकेतील दुचाकी मार्केटवर वर्चस्व गाजवणाऱ्या Bajaj Auto आणि TVS Motor समोर भविष्यातील एक मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
आफ्रिकेतील दुचाकी बाजारात दीर्घकाळापासून भारतीय कंपन्यांचा दबदबा राहिला आहे, मात्र आता परिस्थिती बदलताना दिसत आहे. दुबईस्थित Spiro ही कंपनी खास कमर्शियल रायडर्ससाठी डिझाइन केलेल्या इलेक्ट्रिक दुचाकींद्वारे बाजारात आक्रमकपणे विस्तार करत आहे. केवळ दुचाकीच नव्हे, तर इंधनाचे स्वरूप बदलण्यावर या कंपनीचा भर आहे.\n\n### 'बॅटरी-एज-ए-सर्व्हिस'चे आव्हान\n\nSpiro ने सात देशांमध्ये २,५०० पेक्षा जास्त बॅटरी-स्वॅपिंग स्टेशन्सचे जाळे उभारले आहे. यामुळे ग्राहकांना बॅटरीचा सुरुवातीचा मोठा खर्च करण्याची गरज उरत नाही. प्रामुख्याने Bajaj Boxer आणि TVS HLX वापरणाऱ्या टॅक्सी ऑपरेटर्सना हे मॉडेल अधिक सोयीचे वाटत आहे, कारण चार्जिंगसाठी वेळ न घालवता काही मिनिटांत बॅटरी बदलणे त्यांना शक्य होत आहे. सध्या Spiro दरमहा सुमारे १७,००० युनिट्सची विक्री करत असून, नायजेरिया आणि केनियामध्ये उत्पादनाचे जाळे विस्तारण्याचे नियोजन करत आहे.\n\n### भारतीय कंपन्यांची स्थिती मजबूत\n\nदुसरीकडे, भारतीय कंपन्यांचे आफ्रिकेतील वर्चस्व अजूनही कायम आहे. एप्रिल ते जुलै २०२६ या काळात भारताची दुचाकी निर्यात ३३% नी वाढून १८.१० लाख युनिट्सवर पोहोचली आहे. आर्थिक आकडेवारी पाहता, सप्टेंबर २०२६ च्या तिमाहीत Bajaj Auto चा नफा ३५% नी वाढला आहे, तर EBITDA मार्जिन २०.९% राहिला आहे. TVS Motor ने देखील ४७% नफा वाढ नोंदवली आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?\n\nदीर्घकाळात आफ्रिकेतील व्यावसायिक वर्गाचा कल इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळल्यास भारतीय कंपन्यांच्या ICE (पेट्रोल) इंजिन वाहनांच्या निर्यातीवर परिणाम होऊ शकतो. Bajaj Auto मार्च २०२७ पर्यंत आपली ईव्ही क्षमता दरमहा ८०,००० युनिट्सपर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे. आता ही क्षमता आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील गरजांशी जुळवून घेण्यात कंपन्या किती यशस्वी ठरतात, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल.