भारतीय इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर मार्केटमध्ये आता जुन्या दिग्गज कंपन्यांचे वर्चस्व निर्माण झाले आहे. TVS Motor, Bajaj Auto आणि Hero MotoCorp या कंपन्यांनी मिळून बाजाराचा तब्बल **60%** वाटा काबीज केला असून, स्टार्टअप्ससाठी आव्हाने वाढली आहेत.
भारतातील इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (E2W) बाजार आता एका नव्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. जिथे सुरुवातीच्या काळात स्टार्टअप्सचे वर्चस्व होते, तिथे आता मॅन्युफॅक्चरिंग स्केल आणि जुन्या-जाणत्या कंपन्यांचे डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क निर्णायक ठरत आहे. २०२६ च्या अखेरीस TVS Motor Company, Bajaj Auto आणि Hero MotoCorp या तीन दिग्गज कंपन्यांनी 60% हून अधिक मार्केट शेअर आपल्या नावावर केला आहे.
उत्पादनाची शर्यत (Race for Capacity)
बाजारातील वाढती मागणी पाहता, या दिग्गज कंपन्यांनी आपल्या उत्पादन क्षमतेत मोठी वाढ करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. FY28 अखेरपर्यंत या तिन्ही कंपन्यांना प्रत्येकी 80,000 युनिट्स पेक्षा जास्त मासिक उत्पादन क्षमतेपर्यंत पोहोचायचे आहे. त्यांच्याकडे असलेले देशभरातील मजबूत डीलर नेटवर्क आणि सर्व्हिस सेंटरचे जाळे या कंपन्यांना स्टार्टअप्सच्या तुलनेत अधिक वेगवान आणि विश्वासार्ह बनवत आहे.
स्टार्टअप्ससमोर मोठी आव्हाने
इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या विक्रीत 11.6% तर केवळ स्कूटर्सच्या सेगमेंटमध्ये 24% पर्यंत झालेली वाढ पाहता, मार्केटमध्ये मोठी संधी आहे, पण ती सगळ्यांनाच मिळत नाहीये. स्टार्टअप्सना वाढता खर्च आणि मार्केट शेअर टिकवून ठेवण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे. उदाहरण द्यायचे झाल्यास, Ola Electric ला FY27 च्या पहिल्या तिमाहीत ₹336 कोटींचा नेट लॉस झाला आहे, तर त्यांचा ऑपरेटिंग मार्जिन -42.8% वर घसरला आहे. सप्टेंबर २०२६ पर्यंत Ola चा मार्केट शेअर केवळ 6.49% राहिला आहे.
प्रॉफिटेबिलिटीचा मार्ग
या गर्दीच्या बाजारात कार्यक्षमतेवर भर देणाऱ्या कंपन्यांना यश मिळत आहे. Ather Energy ने FY27 च्या दुसऱ्या तिमाहीत ₹1.26 कोटींचा निव्वळ नफा कमावून एक आदर्श निर्माण केला आहे. मात्र, मोठ्या प्रमाणात कॅपिटल खर्च करण्याच्या दबावामुळे अनेक स्टार्टअप्सना आजही रोख रकमेच्या (Cash Flow) कमतरतेचा सामना करावा लागत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी येणारे काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. दिग्गज कंपन्या आपल्या ICE (Internal Combustion Engine) व्यवसायातील नफ्याचा वापर ईव्ही सेगमेंटमध्ये करत असल्या तरी, वाढत्या स्पर्धा आणि किमतींची संवेदनशीलता पाहता त्यांना मार्जिन टिकवून ठेवणे मोठे आव्हान असेल.