भारतातील इलेक्ट्रिक मोटारसायकल मार्केट सध्या मोठ्या कोंडीत अडकले आहे. स्टार्टअप्सनी **₹3,500 कोटींहून** अधिक भांडवल गुंतवून मोठी क्षमता निर्माण केली असली तरी, प्रत्यक्षात विक्री मात्र अत्यंत कमी होत आहे.
निर्मिती क्षमता विरुद्ध मागणी
आकडेवारीवर नजर टाकल्यास परिस्थिती गंभीर असल्याचे दिसते. वर्ष 2026 च्या पहिल्या नऊ महिन्यांत, प्रमुख स्टार्टअप्सनी ₹3,500 कोटी खर्च करून वार्षिक 4 लाख युनिट्सची उत्पादन क्षमता उभी केली आहे. मात्र, या काळात केवळ 24,000 पेक्षा कमी गाड्यांची नोंदणी झाली आहे. ही दरी स्टार्टअप्सच्या आर्थिक आरोग्यासाठी चिंतेची बाब आहे.
ई-स्कूटरचे वर्चस्व
इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (E2W) सेगमेंटमध्ये एकूण 15.6 लाख गाड्यांची नोंदणी झाली असली तरी, यामध्ये 88% वाटा हा केवळ इलेक्ट्रिक स्कूटर्सचा आहे. या तुलनेत इलेक्ट्रिक मोटारसायकलचा वाटा जेमतेम 11% इतकाच आहे. Oben Electric, Revolt आणि Ultraviolette सारख्या कंपन्यांनी मोठ्या प्रमाणावर शोरूम्स उघडले असले तरी, ग्राहकांचा कल अद्याप स्कूटर्सकडेच अधिक आहे.
लेगसी कंपन्यांचे आव्हान
स्टार्टअप्सना आता केवळ कमी मागणीचा सामना करायचा नाही, तर TVS Motor, Bajaj Auto आणि Hero MotoCorp सारख्या प्रस्थापित दिग्गज कंपन्यांशीही लढावे लागत आहे. या कंपन्यांकडे आधीच मोठे डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क आणि इंफ्रास्ट्रक्चर असल्याने, स्टार्टअप्सना टिकून राहण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागत आहे.
गुंतवणुकीचा धोका
या क्षेत्रातील कंपन्यांचे 'कॅश बर्न' (Cash Burn) प्रमाण जास्त आहे. जर विक्रीत लवकर वाढ झाली नाही, तर अनेक लहान कंपन्यांना बाजारातून बाहेर पडावे लागण्याची किंवा विलीनीकरणाची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांनी आता या कंपन्यांचा 'कॅपॅसिटी युटिलायझेशन रेट' (Capacity Utilization) आणि रिटेल विक्रीच्या आकडेवारीवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.