भारतीय कार खरेदीदार आता फक्त मायलेज आणि EMI च्या पलीकडे जाऊन 'टोटल कॉस्ट ऑफ ओनरशिप' (Total Cost of Ownership) मॉडेलला प्राधान्य देत आहेत. जुलै २०२६ मध्ये, सीएनजी, हायब्रिड आणि इलेक्ट्रिक वाहनांसारख्या पर्यायी पॉवरट्रेनने रिटेल विक्रीत तब्बल ४१% वाटा उचलला आहे, तर पेट्रोल कारची मागणी विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचली आहे. हा मोठा बदल सूचित करतो की ऑटोमेकर्सना आता बाजारातील हिस्सा टिकवण्यासाठी विविध पॉवरट्रेन पोर्टफोलिओ संतुलित करावे लागतील.
भारतीय कार बाजारात मोठे बदल
भारतीय प्रवासी वाहन बाजारात एक मोठे स्थित्यंतर घडत आहे. अनेक दशकांपासून, कार खरेदी करताना 'किती देते?' (फ्युएल एफिशियन्सी) आणि मासिक ईएमआय (EMI) हे मुख्य निकष होते. पण जुलै २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, खरेदीदार आता या पारंपरिक विचारांपासून दूर जात आहेत. सीएनजी (CNG), हायब्रिड (Hybrid) आणि इलेक्ट्रिक वाहने (EVs) यांसारख्या पर्यायी पॉवरट्रेनने एकत्रितपणे रिटेल मार्केटमध्ये तब्बल 40.59% वाटा मिळवला आहे.
खरेदीचा बदललेला दृष्टिकोन
पेट्रोलवर चालणाऱ्या कार्सचे मार्केटमधील वर्चस्व विक्रमी नीचांकी स्तरावर 41.68% पोहोचले आहे. पेट्रोल कार्स आणि पर्यायी इंधन पर्यायांमधील मार्केट शेअरमधील फरक अवघा 1.09% राहिला आहे, जो एका वर्षापूर्वी 13.21% होता. ग्राहक आता 'टोटल कॉस्ट ऑफ ओनरशिप' (TCO) दृष्टिकोन स्वीकारत आहेत. यामध्ये फक्त गाडीची किंमतच नाही, तर ऊर्जा वापर, देखभालीचा खर्च, इन्शुरन्स आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे भविष्यातील रीसेल व्हॅल्यू (Resale Value) यासारख्या दीर्घकालीन खर्चांचाही विचार केला जात आहे.
नवीन कार्सच्या वाढत्या किमती, कडक उत्सर्जन नियम आणि ॲडव्हान्स्ड सेफ्टी फीचर्समुळे ही मागणी बदलली आहे. यासोबतच, E20 (20% इथेनॉल मिश्रित इंधन) बाबत ग्राहकांमध्ये वाढलेली चिंता हे देखील एक मोठे कारण आहे. इंजिनच्या आरोग्यावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांमुळे ग्राहक सीएनजी आणि हायब्रिडसारख्या पर्यायांकडे वळत आहेत.
यूज्ड कार मार्केटची वाढ
नवीन कार्सच्या वाढत्या किमतींमुळे, वापरलेल्या कार्सचे (Used Cars) मार्केट एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ बनले आहे. सध्या हे मार्केट नवीन कार मार्केटच्या 1.39 पट मोठे आहे आणि वार्षिक 11-13% दराने वाढत आहे. पारदर्शकता आणि सुधारित फायनान्सिंग पर्यायांमुळे (गेल्या पाच वर्षांत 32% पर्यंत वाढ) हे सेगमेंट बजेटमध्ये चांगली कार घेऊ इच्छिणाऱ्या ग्राहकांसाठी आकर्षक ठरत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी हा बदल एक आव्हानात्मक परिस्थिती निर्माण करत आहे. केवळ एकाच पॉवरट्रेनवर अवलंबून असलेल्या ऑटोमेकर्सना मागणीतील बदलांमुळे समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते. ईव्ही सेगमेंट वाढत असला तरी, इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि बॅटरीच्या आरोग्याबद्दलच्या अनिश्चिततेमुळे रीसेल व्हॅल्यूवर प्रश्नचिन्ह आहे. E20 इंधनाचा इंजिन मेंटेनन्सवरील परिणाम हा उत्पादक आणि ग्राहक दोघेही बारकाईने पाहत आहेत. पुढील तिमाहीत मासिक विक्रीचे विश्लेषण, पॉवरट्रेन गुंतवणुकीवरील कंपनीचे अपडेट्स आणि E20 इंधनाबाबत ग्राहकांचा कल यावर लक्ष ठेवावे लागेल.