भारताच्या टू-व्हीलर मार्केटसाठी धोक्याची घंटा! मागील काही काळातील तेजीत असलेली दुचाकी विक्री आता मंदावणार आहे. FY27 मधील **९.७%** ची वाढ FY28 पर्यंत घसरून **२.१%** वर येईल, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
भारतीय टू-व्हीलर क्षेत्र एका कठीण टप्प्यातून जात आहे. गेल्या काही वर्षांत दिसलेली तेजी आता थंडावत असून, डोमेस्टिक वॉल्यूम ग्रोथ ९.७% वरून थेट २.१% पर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे. या घसरणीमागे मुख्य कारण म्हणजे लोकांची दुचाकी बदलण्याची गती (Replacement Cycle) मंदावणे आणि मागणीतील सॅच्युरेशन (Saturation).
मागणी का कमी होत आहे?
कोरोनानंतरच्या काळात अनेकांनी नवीन दुचाकी खरेदी केल्या होत्या, त्यामुळे विक्रीत मोठा उसळी पाहायला मिळाली. मात्र, आता ती 'अपग्रेड' सायकल पूर्ण होत आली आहे. तसेच, करांमधील बदलांमुळे जो सुरुवातीला फायदा मिळत होता, त्याचा प्रभाव आता कमी झाला आहे.
कोणत्या सेगमेंटवर अधिक परिणाम?
- मोटारसायकल: या सेगमेंटवर सर्वात जास्त दबाव आहे, कारण इथली ७५% मागणी ही रिप्लेसमेंट सायकलवर अवलंबून असते.
- स्कूटर: स्कूटर सेगमेंट तुलनेने स्थिर असून, ग्राहकांचा कल याकडे वाढत आहे, ज्यामुळे निर्मात्यांना थोडा आधार मिळत आहे.
प्रमुख कंपन्यांवर काय परिणाम?
गुंतवणूकदारांनी आता सेक्टरच्या वाढीपेक्षा कंपन्यांच्या 'मार्केट शेअर'वर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे:
- Bajaj Auto: विविध रेंज (बजेट ते प्रीमियम) आणि एक्सपोर्ट बिझनेसमुळे बजाजची स्थिती भक्कम आहे.
- TVS Motor: स्कूटरमधील वाढत्या मागणीचा फायदा टीव्हीएसला होत आहे.
- Hero MotoCorp: मास-मार्केट मोटरसायकलवर जास्त अवलंबून असल्याने सध्या त्यांना आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे.
- Eicher Motors: रॉयल एनफिल्डच्या प्रीमियम सेगमेंटमध्ये असल्याने ही कंपनी बऱ्याच अंशी सुरक्षित आहे.
विश्लेषकांच्या मते, FY29 पर्यंत मोठ्या सुधारणेची अपेक्षा ठेवणे कठीण आहे. जोपर्यंत पगार वाढीसारखे (Wage Revisions) घटक मागणीला चालना देत नाहीत, तोपर्यंत मार्केटमध्ये स्पर्धात्मक वातावरण राहील.