भारतात प्रवासी वाहनांच्या (PV) विक्रीने रेकॉर्ड केले असले तरी, डीलर्सकडे गाड्यांचा साठा (Inventory) **33-35 दिवसांवर** पोहोचला आहे, जो शिफारस केलेल्या **21 दिवसांच्या** मर्यादेपेक्षा जास्त आहे. यामुळे डीलर्सवर आर्थिक दबाव वाढला आहे.
रेकॉर्ड विक्री, तरीही डीलर्स चिंतेत
भारतातील प्रवासी वाहन (PV) मार्केट सध्या एका विचित्र परिस्थितीतून जात आहे. एका बाजूला किरकोळ विक्रीने (Retail Sales) उच्चांक गाठला आहे, तर दुसरीकडे डीलर्सकडे असलेल्या गाड्यांचा साठा 33 ते 35 दिवसांपर्यंत वाढला आहे. हा साठा इंडस्ट्रीने शिफारस केलेल्या 21 दिवसांच्या मर्यादेपेक्षा खूप जास्त आहे. यामुळे आगामी सणासुदीच्या काळात डीलर्सच्या आर्थिक स्थितीवर ताण येण्याची शक्यता आहे.
आकडे काय सांगतात?
ऑटोमोबाईल डीलर्स असोसिएशन (FADA) च्या आकडेवारीनुसार, जानेवारी ते जुलै 2026 या काळात PV ची किरकोळ विक्री 24.3% नी वाढली आहे. जुलै महिन्यात तर 4,16,555 PV ची नोंदणी झाली, जी मागील वर्षीच्या तुलनेत 19.13% जास्त आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात विक्री होत असतानाही साठा वाढणे, हे सूचित करते की कंपन्या (OEMs) डीलर्सना गरजेपेक्षा जास्त गाड्या पाठवत आहेत, ज्यांची विक्री लगेच होत नाही.
डीलर्सच्या फायनान्सवर परिणाम
डीलर्सकडे गाड्यांचा साठा वाढल्याने त्यांच्या खेळत्या भांडवलावर (Working Capital) परिणाम होतो. पैसा गाड्यांमध्ये अडकून पडतो, ज्यामुळे डीलर्सकडे रोख रकमेची कमतरता भासू शकते. FADA च्या म्हणण्यानुसार, सुमारे 25% डीलर्सकडे जुन्या गाड्यांचा साठा जास्त आहे. जर विक्री वाढली नाही, तर डीलर्सना गाड्या विकण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात डिस्काउंट द्यावा लागेल, ज्यामुळे डीलर्स आणि उत्पादक दोघांच्याही नफ्यावर परिणाम होईल.
बदलत्या आवडीनिवडी आणि मार्केट
ग्राहक आता पर्यायी इंधनाच्या गाड्यांकडे वळत आहेत. जुलै महिन्यात CNG, हायब्रिड आणि इलेक्ट्रिक गाड्यांची विक्री एकूण PV विक्रीच्या 40.59% होती. ग्रामीण भागातील विक्री वाढ 24.72% ने झाली, जी शहरी भागातील 15.76% वाढीपेक्षा जास्त आहे. कंपन्यांना या बदलत्या ट्रेंडनुसार उत्पादन आणि पुरवठा व्यवस्थापित करावा लागेल.
सणासुदीच्या हंगामावर नजर
ऑगस्ट ते नोव्हेंबर या सणासुदीच्या हंगामात हा वाढलेला साठा कमी होण्याची अपेक्षा आहे. इंडस्ट्रीतील तज्ञांचे मत आहे की सध्याची परिस्थिती नियंत्रणात आहे, परंतु आर्थिक परिस्थितीत बिघाड झाल्यास परिस्थिती गंभीर होऊ शकते. कंपन्यांनी किरकोळ विक्रीच्या मागणीनुसार गाड्यांचे उत्पादन आणि पुरवठा (Wholesale Dispatches) किती प्रमाणात जुळवून घेतात, यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. जर साठा 21 दिवसांच्या मर्यादेपेक्षा जास्त काळ राहिला, तर यामुळे किंमतींवर दबाव येण्याची आणि नफा कमी होण्याची शक्यता आहे.