भारतातील इलेक्ट्रिक दुचाकी बाजार वेगाने विस्तारत असून FY26 मध्ये मार्केट शेअर **9.9%** वर पोहोचला आहे. तब्बल **43%** ग्राहक आता आपली पुढची गाडी 'इलेक्ट्रिक' घेण्यास पसंती देत आहेत.
भारतात इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या (E2Ws) मागणीने एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. चालू आर्थिक वर्षात एकूण दुचाकी विक्रीमध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांचा हिस्सा 9.9% झाला आहे, जो FY24 मध्ये केवळ 5.5% होता. सध्या दरमहा साधारण 1.8 लाख ग्राहक ईव्हीकडे वळत असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.
ग्राहकांची पसंती आणि वाढीचा वेग
ग्राहकांच्या मानसिकतेत मोठा बदल दिसून येत आहे. 43% संभाव्य ग्राहक इलेक्ट्रिक मॉडेल्सना प्राधान्य देत आहेत, जो आकडा 2024 मध्ये 30% होता. इलेक्ट्रिक स्कूटर विभागात तर ही घौडदौड अधिक असून, तिथे 24.1% इतकी पेनिट्रेशन पातळी गाठली आहे. मागील चार वर्षांत या विभागाने 54% च्या CAGR (Compound Annual Growth Rate) दराने प्रगती केली आहे, जी पारंपारिक पेट्रोल गाड्यांच्या तुलनेत कितीतरी पटीने अधिक आहे.
ऑटो कंपन्या आणि नफ्याचे गणित
TVS Motor Company, Bajaj Auto, Hero MotoCorp आणि Ola Electric सारख्या कंपन्यांसाठी हा बदल व्यवसायाच्या भविष्यातील महत्त्वाचा भाग आहे. या कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन क्षमता वाढवत आहेत. मात्र, या कंपन्यांचे बिझनेस मॉडेल सध्या सरकारी धोरणांवर अवलंबून आहे. सरकार FAME-II कडून आता 'PM E-DRIVE' योजनेकडे वळले आहे. या नवीन सबसिडी नियमांमुळे कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनवर काय परिणाम होतो, याकडे शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष आहे.
पायाभूत सुविधा आणि आव्हाने
मागणी वाढत असली तरी, चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चरची कमतरता हे एक मोठे आव्हान आहे. याशिवाय, बॅटरीचे आयुष्य आणि विविध रस्त्यांवर गाडीची कामगिरी कशी राहील, याबाबत ग्राहकांच्या मनात अजूनही साशंकता आहे. कच्च्या मालाच्या किमती वाढणे किंवा पायाभूत सुविधांच्या विकासात होणारा उशीर, यामुळे कंपन्यांच्या नफ्यावर ताण येऊ शकतो. त्यामुळे आगामी काळात कंपन्या कशा प्रकारे उत्पादन वाढवतात आणि गुणवत्ता कायम राखतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.