भारताच्या ऑटोमोबाईल क्षेत्रात कामगारांची टंचाई निर्माण झाली आहे. मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात महिलांचे प्रमाण केवळ **8.7%** इतकेच आहे, जे एकूण मॅन्युफॅक्चरिंगमधील **25%** सरासरीच्या तुलनेत खूप कमी आहे. टाटा मोटर्स आणि JSW MG Motor India सारख्या कंपन्या प्रयत्न करत असल्या तरी, हा 'टॅलेंट गॅप' भविष्यात उत्पादकतेसाठी मोठा धोका ठरू शकतो.
भारतीय ऑटोमोबाईल मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्र सध्या एका मोठ्या संकटातून जात आहे. सप्टेंबर 2026 मधील 66 व्या ACMA वार्षिक अधिवेशनातील आकडेवारीनुसार, OEM आणि कंपोनंट मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात महिलांचे प्रमाण फक्त 8.7% आहे. जरी 2023 मधील 5.6% च्या तुलनेत यात वाढ झाली असली, तरी देशातील इतर मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रांमधील 25% सरासरीच्या तुलनेत हे प्रमाण खूपच कमी आहे.\n\n### वाढीवर परिणाम करणारा 'टॅलेंट क्रंच'\n\nगुंतवणूकदारांसाठी ही केवळ सामाजिक समस्या नसून एक 'ऑपरेशनल रिस्क' आहे. 2025 आणि 2026 मध्ये या क्षेत्रातील 80% नियोक्त्यांनी प्रशिक्षित कामगार मिळवण्यात अडचणी येत असल्याचे नमूद केले आहे. जर या क्षेत्राला भारताच्या 2047 च्या मॅन्युफॅक्चरिंग ध्येयापर्यंत पोहोचायचे असेल, तर महिला कर्मचाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर सामावून घेणे गरजेचे आहे.\n\n### पायाभूत सुविधांचा अडथळा\n\nऑटो प्लांटमध्ये बहुतांश ठिकाणी तीन शिफ्टमध्ये काम चालते. सुरक्षित वाहतूक, चाइल्ड केअर सुविधा आणि फॅक्टरी अपग्रेडेशनसाठी येणारा मोठा खर्च यामुळे महिलांना रात्रीच्या शिफ्टमध्ये सामावून घेणे उद्योगासाठी कठीण जात आहे. यामुळे हाय-आउटपुट मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये महिलांची संख्या वाढवण्यावर मर्यादा येत आहेत.\n\n### EV सेगमेंटमध्ये आशेचा किरण\n\nइलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV) सेगमेंटमध्ये चित्र थोडे वेगळे आहे. येथे महिलांचे प्रमाण 11% ते 15% च्या दरम्यान दिसून येत आहे. JSW MG Motor India, Tata Motors आणि Hero MotoCorp सारख्या कंपन्यांनी मोठ्या प्रमाणावर महिला तंत्रज्ञांची भरती सुरू केली आहे. तरीही, तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या मुलींच्या संख्येत वाढ होणे हा दीर्घकालीन उपाय आहे.\n\n### गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?\n\nयेणाऱ्या काळात कंपन्या त्यांच्या वर्कफोर्समध्ये कसा बदल करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. कंपन्यांचे 'अपस्किलींग' उपक्रम, शॉपफ्लोर इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये होणारे सुधार आणि शिफ्ट रोटेशनमध्ये महिलांसाठी करण्यात येणारे बदल हे उत्पादकता आणि कंपनीच्या दीर्घकालीन प्रगतीचे मुख्य निदर्शक असतील.