सणोत्सवाच्या काळात भारतीय ऑटो कंपन्यांना ग्राहकांकडून प्रचंड मागणी मिळत असली, तरी डीलर्सकडे वाहनांचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. मारुती सुझुकीकडे तब्बल २ लाख गाड्यांचे बुकिंग प्रलंबित असून, या पुरवठा साखळीच्या समस्येचा नफ्यावर काय परिणाम होईल, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
नवरात्री ते दिवाळी हा काळ भारतीय ऑटो क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो, कारण वर्षातील एकूण विक्रीपैकी सुमारे १/३ विक्री याच काळात होते. ग्राहकांचा उत्साह वाढलेला असतानाच, कंपन्या मात्र शोरूममध्ये पुरेसा स्टॉक ठेवण्यासाठी धडपडताना दिसत आहेत. या सप्लाय गॅपमुळे कंपन्यांना ग्राहकांच्या ऑर्डर पूर्ण करणे कठीण जात आहे, ज्याचा फटका त्यांच्या कमाईला बसू शकतो.
मारुती सुझुकी समोरचे आव्हान
मार्केट लीडर मारुती सुझुकी सध्या मोठ्या पेचात आहे. कंपनीकडे ग्राहकांच्या २,००,००० पेक्षा जास्त पेंडिंग बुकिंग्ज आहेत. परंतु, डीलर्सकडे सध्या जेवढा स्टॉक उपलब्ध आहे, तो केवळ १६ दिवसांच्या विक्रीसाठी पुरेसा आहे. सणासुदीच्या काळात सामान्यतः किमान एका महिन्याचा स्टॉक असणे अपेक्षित असते. कंपनीच्या नवीन ऑटोमेटेड प्रोडक्शन लाइन्स अजूनही स्थिर होत आहेत, ज्यामुळे गाड्यांच्या डिलिव्हरीवर परिणाम होत आहे. ही प्रोडक्शन क्षमता किती लवकर वाढते, यावर कंपनीच्या दुसऱ्या सहामाहीचे भविष्य अवलंबून आहे.
इतर कंपन्यांची रणनीती
या तुलनेत ह्युंदाई मोटर इंडियाची स्थिती थोडी सरस आहे. त्यांच्याकडे ४ ते ५ आठवड्यांचा पुरेसा स्टॉक उपलब्ध आहे. आगामी एसयूव्ही लॉन्चिंगच्या पार्श्वभूमीवर, ह्युंदाईने महाराष्ट्रातील तळेगाव प्लांटमध्ये तिसरी शिफ्ट सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे, जेणेकरून सणासुदीच्या मागणीची पूर्तता करता येईल.
इंडस्ट्रीचा कल आणि गुंतवणूकदारांसाठी इशारा
वर्षाच्या उत्तरार्धात ऑटो क्षेत्राचा विकास दर ५-६% पर्यंत मंदावण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे मागील वर्षीची उच्च विक्रीची बेसलाईन. गुंतवणूकदारांनी आता केवळ बुकिंगच्या आकड्यांवर लक्ष न देता, कंपन्यांची प्रोडक्शन क्षमता आणि डिलिव्हरी डेटा यावर बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. जर पुरवठा मागणीच्या तुलनेत कमी पडला, तर ग्राहक इतर ब्रँड्सकडे वळण्याची किंवा बुकिंग रद्द होण्याची भीती आहे.