इलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV) निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करणे जोखमीचे असू शकते. त्याऐवजी, 'इकोसिस्टम अप्रोच' वापरून या क्षेत्राला सुटे भाग पुरवणाऱ्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करणे अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरू शकते.
भारतातील इलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV) क्षेत्र वेगाने विस्तारत आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांसाठी या क्षेत्रातील विजेते शोधणे आव्हानात्मक आहे. तंत्रज्ञानातील सततचे बदल आणि नवीन बॅटरी केमिस्ट्रीमुळे सिंगल ब्रँड ऑटोमेकर्सवर मोठी अनिश्चितता असते. म्हणूनच, आजकाल स्मार्ट गुंतवणूकदार 'इकोसिस्टम अप्रोच'कडे वळत आहेत.
इकोसिस्टम अप्रोच म्हणजे काय?
या धोरणांतर्गत, थेट गाडी बनवणाऱ्या कंपन्यांऐवजी अशा कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक केली जाते, ज्या सर्व ऑटोमेकर्सना आवश्यक असलेले सुटे भाग, केमिकल किंवा सॉफ्टवेअर पुरवतात. जर एखादी विशिष्ट कार कंपनी अपयशी ठरली, तरी हे सप्लायर्स इतर अनेक कंपन्यांना सेवा देत असल्यामुळे त्यांचा व्यवसाय सुरक्षित राहतो.
भारतीय बाजारपेठेत Sona BLW Precision Forgings, Tube Investments of India आणि Amara Raja Energy & Mobility सारख्या कंपन्या या सप्लाय चेनमध्ये महत्त्वाच्या दुव्यासारख्या काम करत आहेत. यामुळे गुंतवणुकीतील जोखीम विभागली जाते.
सप्लाय चेन गुंतवणुकीतील जोखीम
हा मार्ग जरी सुरक्षित वाटत असला, तरी काही गोष्टींकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. लिथियम, कोबाल्ट आणि निकेल यांसारख्या कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्यास त्याचा थेट फटका नफ्यावर (Margins) होऊ शकतो. तसेच, सरकारी धोरणे आणि सबसिडीमध्ये बदल झाल्यास मागणीवर परिणाम होऊ शकतो. याशिवाय, तंत्रज्ञानातील बदलांमुळे जुन्या सप्लाय चेनचे महत्त्व कमी होण्याची जोखीमही असतेच.
गुंतवणूकदारांनी काय पहावे?
गुंतवणूकदारांनी कंपनीचे उत्पन्न किती प्रमाणात EV कंपोनंट्समधून येते आणि किती जुन्या इंजिन तंत्रज्ञानावरून (Internal Combustion Engine) येते, याचे विश्लेषण केले पाहिजे. ज्या कंपन्या वेगाने स्वतःचे उत्पादन बदलत आहेत, त्यांचे भवितव्य उज्ज्वल आहे. तसेच, कंपनीचा बॅलन्स शीट, आर अँड डी (R&D) वरील खर्च आणि ग्राहकांची विविधता तपासूनच निर्णय घ्यावा.