अमेरिकेच्या एअर फोर्सचे माजी अधिकारी David Grusch यांनी मोठा गौप्यस्फोट केला आहे. भारताच्या २०१९ मधील 'Mission Shakti' या अँटी-सॅटेलाईट टेस्टमुळे अमेरिकन नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस (NRO) पूर्णपणे अनपेक्षितपणे हादरले होते, असे त्यांनी म्हटले आहे.
अमेरिकन एअर फोर्सचे माजी इंटेलिजन्स अधिकारी David Grusch यांनी भारताच्या २०१९ मधील 'Mission Shakti' या अँटी-सॅटेलाईट (ASAT) मिसाईल टेस्टबद्दल धक्कादायक माहिती समोर आणली आहे. २७ मार्च २०१९ रोजी घडलेल्या या घटनेवेळी, NRO मध्ये इंटेलिजन्सचे बॅकअप डायरेक्टर म्हणून कार्यरत असलेले Grusch यांनी सांगितले की, भारताने नोटाम (NOTAM) द्वारे सूचना देऊनही अमेरिकन अधिकाऱ्यांना या ऑपरेशनचे नेमके स्वरूप समजले नव्हते, ज्यामुळे अमेरिकन गोटात काही काळ गोंधळाचे वातावरण होते.
स्पेस मॉनिटरिंगमधील आव्हाने
Grusch यांच्या मते, NRO समोर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे 'स्पेस डेब्रीज' (Space Debris) किंवा अंतराळातील कचरा. Microsat-R सॅटेलाईट नष्ट केल्यानंतर निर्माण झालेले तुकडे अमेरिकन हेर सॅटेलाईट्ससाठी धोकादायक ठरू शकतात का, याचा तातडीने अंदाज घेणे गरजेचे होते. या घटनाक्रमावरून अंतराळातील घडामोडींवर रिअल-टाइम लक्ष ठेवणे किती आव्हानात्मक असते, हे स्पष्ट होते.
भारताच्या डिफेन्स सेक्टरसाठी महत्त्व
गुंतवणूकदारांसाठी आणि संरक्षण क्षेत्रातील जाणकारांसाठी २०१९ ची ही चाचणी एक टर्निंग पॉईंट ठरली. रडार ट्रॅकिंग, मिसाईल गाईडन्स आणि हाय-स्पीड इंटरसेप्शनमधील भारताचे प्राविण्य याद्वारे जगाला दिसून आले. या क्षमतेमुळे DRDO च्या ताकदीवर शिक्कामोर्तब झाले असून, 'आत्मनिर्भर भारत' मोहिमेला बळ मिळाले आहे. अशा तांत्रिक यशांमुळे भविष्यातील डिफेन्स बजेट आणि मोठ्या ऑर्डर्सचा मार्ग मोकळा होतो, ज्याचा सकारात्मक परिणाम एरोस्पेस आणि डिफेन्स कंपन्यांच्या शेअर्सवर दिसून येतो.
भू-राजकीय स्थिती
या घटनेने सार्वजनिक मुत्सद्देगिरी आणि गुप्तचर यंत्रणा यांच्यातील अंतर स्पष्ट केले. अंतराळाचे शस्त्रीकरण आणि सुरक्षिततेचे नियम यावर जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू असताना, भारताचे हे पाऊल धोरणात्मक दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.