अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने सौदी अरेबियाला **48 Lockheed Martin F-35** लढाऊ विमाने विकण्याच्या प्रस्तावाला हिरवा कंदील दिला आहे. या **$24.3 अब्जांच्या** मोठ्या संरक्षण करारावर आता अमेरिकन काँग्रेसची अंतिम मोहोर उमटणे बाकी आहे.
अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने सौदी अरेबियाला 48 F-35 Lightning II लढाऊ विमाने देण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. या महाकाय संरक्षण कराराचे मूल्य $24.3 अब्ज इतके आहे. या करारामध्ये केवळ विमानेच नाहीत, तर 49 Pratt & Whitney इंजिने, अत्याधुनिक दळणवळण प्रणाली आणि लॉजिस्टिक सपोर्टचाही समावेश आहे. सौदी अरेबियाच्या हवाई दलाच्या आधुनिकीकरणाच्या दृष्टीने हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
डिफेन्स कंपन्यांवर काय परिणाम होईल?
या कराराचे मुख्य लाभार्थी Lockheed Martin आणि RTX Corp हे असणार आहेत. या कंपन्यांना या डीलमुळे दीर्घकालीन महसुलाची शाश्वती मिळेल. संरक्षण क्षेत्रातील अशी मोठी कंत्राटे केवळ हार्डवेअर विक्रीपुरती मर्यादित नसून, त्यात अनेक वर्षांचा मेंटेनन्स आणि ट्रेनिंगचा समावेश असतो. गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की, $24.3 अब्ज हा एक अंदाजित आकडा आहे आणि अंतिम नफा हा कराराच्या अटींवर अवलंबून असेल.
काँग्रेसच्या मंजुरीचा अडथळा
ही मंजुरी प्राथमिक असली तरी, अमेरिकन काँग्रेसकडून या कराराची तपासणी होणे अजून बाकी आहे. मानवाधिकार आणि प्रादेशिक स्थिरतेच्या मुद्द्यांवरून सौदी अरेबियासोबतच्या संरक्षण करारांना अमेरिकन काँग्रेसमध्ये अनेकदा विरोधाचा सामना करावा लागतो. या राजकीय छाननीमुळे कराराला उशीर होऊ शकतो किंवा त्यात बदलही केले जाऊ शकतात, जो गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठा रिस्क फॅक्टर आहे.
जागतिक संरक्षण क्षेत्रातील महत्त्व
सध्या जागतिक स्तरावर संरक्षण खर्चात मोठी वाढ होत आहे. अनेक देश आता आपल्या हवाई दलाच्या आधुनिकीकरणासाठी 'स्टेल्थ' (Stealth) तंत्रज्ञानावर भर देत आहेत. मध्यपूर्वेतील वाढती सुरक्षा मागणी पाहता, हा करार डिफेन्स सेक्टरसाठी एक महत्त्वाचा ट्रेंड मानला जात आहे. आता बाजार सर्वांचे लक्ष अमेरिकन काँग्रेसच्या निर्णयाकडे लागले आहे.