भारताच्या महत्त्वाकांक्षी 'Advanced Medium Combat Aircraft' (AMCA) प्रोजेक्टसाठी तीन दिग्गज कंपन्यांनी बोली लावली आहे. ₹१५,००० कोटींच्या या कंत्राटाद्वारे खासगी क्षेत्राचा संरक्षण उत्पादनातील सहभाग वाढणार असून, आंध्र प्रदेशात नवे मॅन्युफॅक्चरिंग हब उभारले जाणार आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील ऐतिहासिक बदल\n\nAeronautical Development Agency कडे भारताच्या 'Advanced Medium Combat Aircraft' (AMCA) प्रोटोटाइप्स विकसित करण्यासाठी तीन प्रमुख भारतीय खासगी कंपन्यांनी आपल्या अंतिम निविदा सादर केल्या आहेत. ₹१५,००० कोटी मूल्याचा हा प्रकल्प भारतीय संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात एक मोठा बदल मानला जात आहे. पूर्वी अशा प्रकारचे हाय-टेक एअरोस्पेस प्रकल्प सरकारी मालकीच्या Hindustan Aeronautics Ltd (HAL) कडे असायचे, परंतु आता सरकारने खासगी क्षेत्राला मोठी संधी दिली आहे.\n\n### काय आहे हा प्रकल्प?\n\nया कंत्राटांतर्गत ५ स्टेल्थ फायटर प्रोटोटाइप्स आणि एका स्ट्रक्चरल टेस्ट स्पेसिमेनचे उत्पादन केले जाणार आहे. हे विमान तयार करण्यासाठी आंध्र प्रदेशातील पुट्टपर्थी येथे एक अत्याधुनिक मॅन्युफॅक्चरिंग आणि टेस्टिंग इकोसिस्टम उभारली जाईल. या विमानांमध्ये AI-आधारित एव्हिऑनिक्स आणि सेन्सर फ्युजन सारखी प्रगत तंत्रज्ञाने असणार आहेत, जी आधुनिक युद्धात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?\n\nगुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की, अशा प्रकारचे संरक्षण प्रकल्प हे दीर्घकालीन असतात. यात मिळणारा महसूल हा डिझाइन अप्रूव्हल, प्रोटोटाइप पूर्ण करणे आणि फ्लाईट टेस्टिंग अशा विविध टप्प्यांवर अवलंबून असतो. या कामासाठी २४ महिन्यांचा वेळ पहिल्या प्रोटोटाइपसाठी दिला असून, २०३१ पर्यंत पाचही प्रोटोटाइप पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे.\n\n### आव्हाने आणि तंत्रज्ञान\n\nया विमानासाठी लागणारे F414 इंजिन हे एक प्रमुख तांत्रिक आव्हान आहे. या इंजिनचा वेळेवर पुरवठा आणि जागतिक उत्पादकांशी असलेले करार या प्रकल्पाच्या यशासाठी महत्त्वाचे ठरतील. सध्या टाटा ॲडव्हान्स्ड सिस्टम्स, L&T आणि भारत फोर्ज यांच्या प्रस्तावांचे मूल्यांकन सुरू असून, पुढील काही आठवड्यांत यातील विजेत्या कंपनीची घोषणा होण्याची शक्यता आहे.
