भारतीय संरक्षण मंत्रालयाने Sarvam AI सोबत एक महत्त्वाचा करार केला आहे. याद्वारे भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलात प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञान समाविष्ट केले जाणार असून, यामुळे परकीय तंत्रज्ञानावरील अवलंबित्व कमी होईल.
भारतीय संरक्षण मंत्रालयाने देशाच्या सुरक्षा यंत्रणेला अधिक धार देण्यासाठी Sarvam AI सोबत धोरणात्मक भागीदारी केली आहे. या करारामुळे भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाच्या कार्यक्षमतेत मोठी वाढ होणार असून, विशेषतः 'टार्गेट अक्विझिशन' आणि निर्णय प्रक्रियेत हे तंत्रज्ञान मैलाचा दगड ठरणार आहे. हे संपूर्ण कामकाज 'हेडक्वार्टर्स इंटिग्रेटेड डिफेन्स स्टाफ'द्वारे समन्वित केले जाईल.
'चाणक्य' आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा पुढाकार
या भागीदारीचा मुख्य उद्देश 'आत्मनिर्भर भारत' या मोहिमेला बळकट करणे हा आहे. परकीय सॉफ्टवेअरवर अवलंबून न राहता स्वतःची 'सॉवरेन AI लेयर' (Sovereign AI Layer) विकसित करण्यावर सरकारचा भर आहे. यासाठी Sarvam ने 'चाणक्य' (Chanakya) नावाची एक विशेष आणि अत्यंत सुरक्षित विभागणी तयार केली आहे. ही यंत्रणा Sarvam 105B फाउंडेशन मॉडेलचा वापर करून सैन्यासाठी एक एकीकृत डेटा इकोसिस्टम तयार करेल.
गुंतवणूकदारांसाठी संधी आणि आव्हाने
संरक्षण क्षेत्रात स्टार्टअप्स आणि खाजगी कंपन्यांसाठी दरवाजे उघडल्यामुळे भारतीय टेक कंपन्यांसाठी ही एक मोठी संधी आहे. मात्र, यात सायबर सुरक्षा आणि कठीण लष्करी वातावरणातील चाचण्या अशी आव्हानेही आहेत. मंत्रालयाने हे स्पष्ट केले आहे की, AI मुळे विश्लेषणाचा वेग वाढेल, तरीही अंतिम निर्णय घेण्याचे अधिकार (Human-in-the-loop) केवळ मानवी अधिकाऱ्यांकडेच असतील.
आगामी काळात या प्रकल्पाची अंमलबजावणी आणि डिप्लॉयमेंटचा वेग किती राहतो, याकडे शेअर बाजार आणि क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे लक्ष लागले आहे.