अंतराळ प्रवासातील स्पर्धा टिकवून ठेवण्यासाठी NASA आता Boeing च्या Starliner मोहिमा वाढवण्याच्या विचारात आहे. मात्र, अलीकडील तांत्रिक बिघाड आणि SpaceX वर अवलंबून राहावे लागल्याने कंपनीसमोरील आव्हाने कायम आहेत.
मोहिमांचा विस्तार आणि धोरण
आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) अंतराळवीर पाठवण्यासाठी केवळ एकाच कंपनीवर अवलंबून न राहता, स्पर्धा टिकवून ठेवण्याचा NASA चा मानस आहे. २०१४ पासून सुरू असलेल्या या कार्यक्रमाचा भाग म्हणून आता Boeing कडून किमान १० नवीन मोहिमा राबवण्याचे नियोजन केले जात आहे.
तांत्रिक आणि आर्थिक आव्हाने
गुंतवणूकदारांसाठी या मोहिमांचा प्रवास आव्हानात्मक आहे. अलीकडच्या चाचणी मोहिमेत थ्रस्टरच्या समस्यांमुळे अंतराळवीरांना (Butch Wilmore आणि Suni Williams) SpaceX च्या 'Crew Dragon' मधून पृथ्वीवर परत यावे लागले होते. ही घटना Boeing च्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी ठरली.
आर्थिकदृष्ट्या पाहता, Starliner चा करार 'फिक्स्ड-प्राईस' (Fixed-price contract) स्वरूपाचा आहे. याचा अर्थ, तांत्रिक उणिवा किंवा दिरंगाईचा सर्व आर्थिक भार Boeing च्या 'Defense, Space & Security' विभागाला सहन करावा लागतो, ज्याचा थेट परिणाम कंपनीच्या मार्जिनवर होतो.
स्पर्धेत कोण आघाडीवर?
सध्याच्या घडीला SpaceX चे पारडे जड आहे. NASA ने नुकताच SpaceX ला $946 दशलक्ष किमतीचा ३ अतिरिक्त मोहिमांचा करार दिला असून, हा करार २०३० पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. आता Boeing ला स्वतःची तांत्रिक कामगिरी सुधारून NASA च्या कडक मानदंडांवर खरे उतरावे लागणार आहे, तरच ते या स्पर्धेत दीर्घकाळ टिकून राहू शकतील.