भारत आता आग्नेय आशियाई देशांना BrahMos क्षेपणास्त्रांची निर्यात मोठ्या प्रमाणावर करत आहे. FY26 मध्ये कंपनीचे उत्पन्न **₹5,200 कोटींच्या** पार गेले असून, आता हाय-व्हॉल्यूम मॅन्युफॅक्चरिंगवर कंपनीचा भर आहे.
भारताचा 'ब्रह्मोस' सुपरसोनिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम आता केवळ मर्यादित डिफेन्स प्रोजेक्ट न राहता एक मोठा निर्यात-आधारित व्यवसाय बनत आहे. आग्नेय आशियातील अनेक देश हे क्षेपणास्त्र खरेदी करत असल्याने दक्षिण चीन समुद्रात एक प्रकारचा 'ब्रह्मोस बेल्ट' तयार झाला आहे. यामुळे या प्रदेशातील नौदल सुरक्षा समीकरणे पूर्णपणे बदलली आहेत.
उत्पादन क्षमतेत वाढ
फिलिपिन्ससोबत झालेला $375 दशलक्ष डॉलर्सचा करार हा या प्रवासातील टर्निंग पॉईंट होता. आता व्हिएतनामशी $629 दशलक्ष आणि इंडोनेशियाशी $200 दशलक्ष डॉलर्सच्या करारावर चर्चा सुरू आहे, तर थायलंडही या प्रणालीचे मूल्यमापन करत आहे. BrahMos Aerospace चे उत्पन्न FY26 मध्ये ₹5,200 कोटींहून अधिक झाले आहे. यामुळेच आता कंपनी आर अँड डी (R&D) मॉडेलकडून थेट मोठ्या प्रमाणावरील मॅन्युफॅक्चरिंगकडे वळत आहे.
भू-राजकीय आणि डिलिव्हरी रिस्क
या व्यवसायासमोर काही मोठी आव्हानेही आहेत. रशियन पार्टनर NPO Mashinostroyenia सोबतच्या संयुक्त उपक्रमामुळे प्रत्येक विक्रीसाठी रशियाची परवानगी आवश्यक असते, ज्यामुळे विक्री प्रक्रियेत गुंतागुंत निर्माण होते. याशिवाय, मॅन्युफॅक्चरिंग वाढवताना पेमेंट सायकल आणि कच्च्या मालाच्या किमतींमधील चढ-उतार हे कंपनीच्या वर्किंग कॅपिटलवर ताण आणू शकतात. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष कंपनी आपल्या डिलिव्हरी टाइमलाईन्स कशा पाळते आणि उत्पादन दर्जा कसा राखते, यावर असेल.
